پایگاه خبرگزاری جمهور 31 حمل 1398 ساعت 16:59 http://jomhornews.com/fa/note/115687/ -------------------------------------------------- عنوان : تحلیل گفتگوهای اخیر صلح در افغانستان -------------------------------------------------- بحران سال‌های اخیر در منطقه‌ی خاورمیانه و جنوب آسیا، و حضور دیگر نیروهای تندرو اسلام‌گرا همچون داعش باعث بحرانی شدن وضعیت امنیتی در منطقه شده است که افغانستان نیز از این وضعیت متأثر می‌باشد... متن : الصلح خیر (قرآن کریم) در حالی که افغانستان یک ساختار اجتماعی پیچیده دارد، جستجوی منافع قدرت های جهانی و منطقه یی در آن، به این پیچیدگی افزوده است. مردم این سرزمین با برخورداری از پتانسیل فکری چشمگیر و ریشه های تاریخی و فرهنگی عمیق و متنوع، در قلمرو این کشور به عنوان خانه مشترک شان زندگی می کنند. طبیعی است که اعضای این خانه، زندگی مسالمت آمیز در کنار یکدیگر را ترجیح می دهند و غالب این مردم تعارضات اجتماعی در مناطق شهری و روستایی کشور را نفی می کنند. آنان خواهان آرامش و زندگی صلح آمیز در کنار یکدیگر و در سطح منطقه و نظام بین المللی خواستار همبستگی، حسن همجواری، روابط حسنه و تعامل مثبت می باشند. تعارضات و جنگ درازمدت، تهدید جدی علیه مردم است و فرصت ها را برای چندین دهه از مردم افغانستان گرفته است. پس از حادثه 11 سپتمبر و حضور نیروهای بین المللی در افغانستان که موجب سقوط حکومت طالبان گردید، تداوم تنش میان حکومت افغانستان و گروه طالبان در حضور نیروهای بین المللی، نشان می دهد که جنگ و ناآرامی ها در افغانستان ابعاد منطقه یی و بین المللی داشته و بدون توجه به این ابعاد امکان آوردن صلح در افغانستان وجود ندارد. همچنین بحران سال های اخیر در منطقه ی خاورمیانه و جنوب آسیا، و حضور دیگر نیروهای تندرو اسلام گرا همچون داعش باعث بحرانی شدن وضعیت امنیتی در منطقه شده است که افغانستان نیز از این وضعیت متأثر می باشد. حضور داعش در افغانستان امروز یک واقعیت است که پس از صلح میان حکومت و طالبان تبارز بیشتر خواهد کرد. وضعیت فعلی باعث شده است که قدرت های جهانی خصوصاً ایالات متحده امریکا و روسیه سعی در کنترول وضعیت از طریق نفوذ در سیاست های داخلی و خارجی کشورهای منطقه به ویژه افغانستان داشته باشند. تضاد منافع کشورهای دور و نزدیک و پراکندگی سیاسی در صفوف داخلی موجب گردید که در مقاطع معیّنی با ارتکاب خطاهای استراتیژیک، جنگ در افغانستان چهل سال ادامه پیدا کند. اگر در اجلاس بن مشارکت طالبان در قدرت در نظر گرفته می شد، امروز ضرورتی به اجلاس های کابل، ابوظبی، مسکو و قطر نمی بود. اکنون نیز اگر دقیق بازی نشود، با تشدید تضاد منافع قدرت های خارجی و تنش میان گروه های سیاسی داخلی، با گذشت 18 سال، با وقوع یک خطای استراتیژیک دیگر، نه تنها صلح پایدار به وجود نخواهد آمد بلکه افغانستان بار به سوی یک جنگ داخلی دیگر سوق داده خواهد شد. ساختار اجتماعی، فرهنگ سیاسی حاکم، سیستم اداری غیرمؤثر، ساختار تصمیم گیری درسطح کلان ملی و وضعیت اقتصادی موجود، دخالت قدرت های منطقه یی و جهانی به خاطر اهمیت موقعیت جیوپولیتیک افغانستان همراه با تضاد منافع آنان، تنوع آرا و دیدگاه ها میان گروه های سیاسی و در نهایت عدم موجودیت احزاب سیاسی معیاری و جامع در سطح ملی، دستیابی به اجماع ملی و بین المللی برای صلح را بسیار دشوار و پیچیده ساخته است. با درنظرداشت این موارد، تنها راه ممکن برای آوردن صلح پایدار، در سطح داخلی مشارکت گروه های مختلف سیاسی و نظامی ـ اعم از طالبان و سایر گروه های مسلح ـ و در سطح بین المللی همکاری کشورهای دخیل در جنگ جاری افغانستان می باشد. در نهایت، صلح پایدار با دستیابی به اجماع ملی و بین المللی و با یک استراتیژی واضح، همه جانبه و فراجناحی در یک گفتگوی چندجانبه امکان پذیر است. بنابراین لازم است حکومت وحدت ملی، گروه های سیاسی فعال در کشور، گروه های مسلح مخالف دولت و کشورهای فعال در عرصه صلح، در اقدامات خویش برای رسیدن به صلح موارد زیر را مورد توجه قرار دهند: * برای جلوگیری از پراکندگی آرا و تضاد منافع میان افراد و گروه های مختلف مؤثر و جوانب ذی دخل در پروسه صلح، ضرور است تا حد ممکن چارچوب فراسیاسی و حقوقی مطابق قوانین داخلی، قوانین بین المللی و معیارهای حقوق بشری برای گفتگوهای صلح تعریف گردد؛ تا مذاکرات بین الافغانی بتواند به صورت واقعی صلح با مالکیت افغان ها را تأمین نماید و الا امکان دارد پروسه جاری صلح، جنگ دیگری را با ترکیب و تعریف جدید سال های متمادی بر ملت افغانستان تحمیل کند. * برای ایجاد زمینه های صلح پایدار، عوامل ایجاد جنگ در افغانستان به شمول منافع قدرت های دخیل در جنگ، تنش ها و حساسیت های داخلی، به طور دقیق شناسایی شوند و برای مقابله با جنگ، آن عوامل باید ملاحظه و یا نابود شود. افغانستان نباید قربانی منازعه قدرت های جهانی قرار گیرد وبار دیگر صحنه رقابت آنان شده میدان جنگ نیابتی گردد. *توسعه اقتصادی متوازن در داخل و گسترش روابط اقتصادی میان افغانستان و کشورهای دیگر، اشتغال زایی و حمایت از اقتصاد ملی و سکتورهای خصوصی می تواند زمینه های گرایش به جنگ را کاهش دهد و بستر صلح پایدار را ایجاد نماید. دلجویی از قربانیان جنگ، رفاه اجتماعی و رشد اقتصادی می تواند در درازمدت صلح را جایگزین جنگ نماید. * آموزش عمومی در همه مناطق برای زنان ومردان به ویژه در اطفال و جوانان، باعث ارتقای آگاهی اجتماعی و سیاسی و پیشرفت جامعه و پرهیز از کشمکش و جنگ در آینده خواهد شد. در پایان یادآوری می شود که در آوردن صلح و امنیت، چنانچه در پروسه صلح بر اساس منافع ملی و جمعی کشور، تصمیم گیری و اقدام صورت گیرد، نیروی عظیم آحاد ملت و گروه های مختلف سیاسی کشور از آن حمایت خواهد کرد. همچنین پس از تحقق صلح، به منظور ایجاد ثبات و تحکیم صلح دوامدار، ضرورت به عملکرد بر اساس منافع ملی و تعریف هویت ملی همه شمول و فراگیر می باشد. مرکز مطالعات توسعه افغانستان گروه تحلیل خبر حوت 1397