سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM) در گزارش تازهای از بازگشت بیش از دو میلیون و پانصد هزار شهروند افغان از ایران و پاکستان به کشور در طی یازده ماه نخست سال جاری میلادی خبر داد.
به گزارش خبرگزاری جمهور، بر اساس این گزارش که روز اول دسامبر منتشر شد، از ابتدای ماه جنوری تا ۲۲ نوامبر، حدود ۲ میلیون و ۵۱۳ هزار مهاجر افغان، اعم از اخراجشده یا داوطلب، از دو کشور ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند.
آمارها نشان میدهد سهم بازگشت از ایران با رقم حدود ۱ میلیون و ۷۷۷ هزار نفر، به مراتب بیشتر از پاکستان با رقم حدود ۷۳۶ هزار نفر بوده است. با این حال، در یک بازه دو هفتهای در ماه نوامبر (۹ تا ۲۲ نوامبر)، تعداد بازگشتگان از پاکستان با بیش از ۷۶ هزار نفر، تقریباً دو برابر بازگشتگان از مرزهای ایران (بیش از ۳۱ هزار نفر) ثبت شده است.
بازگشتگان از ایران عمدتاً از مرزهای «اسلامقلعه» و «میلک» در نیمروز، و بازگشتگان از پاکستان نیز از معابر مرزی «تورخم»، «سپین بولدک» و «بهرامچه» وارد افغانستان شدهاند.
این گزارش در شرایطی منتشر میشود که پاکستان در هفتههای اخیر اقدامات خود برای دستگیری و اخراج مهاجران افغان را تشدید کرده است.
طی یک اقدام نمادین هفته گذشته، پلیس این کشور حدود چهارصد مهاجر افغان را در اسلامآباد دستگیر و به افغانستان اخراج کرد که در میان آنان فعالان مدنی، خبرنگاران و نظامیان سابق نیز گزارش شدهاند.
همزمان با این آمار، نهادهای سازمان ملل نگرانی عمیق خود را از تداوم روند اخراجها و عواقب آن ابراز کردهاند. برنامه توسعه سازمان ملل (UNDP) هشدار داده است که افغانستان با شرایط نامساعد اقتصادی و قطع کمکهای بینالمللی، فاقد توانایی لازم برای جذب و ادغام این حجم عظیم از بازگشتگان است.
«کانی ویگناراجا»، مدیر منطقهای برنامه توسعه سازمان ملل در آسیا، با اشاره به وضعیت دشوار بازگشتگان، تصریح کرد: «نزدیک به ۱۰ درصد از این افراد، بدون هیچ دارایی و با دست خالی بازمیگردند.»
وی افزود: «پیدا کردن کار برای آنان بسیار دشوار است. آنان اغلب به خانه، خدمات بهداشتی و آموزشی اولیه دسترسی ندارند. مسئله بحرانیتر این است که دختران اجازه تحصیل پس از کلاس ششم را ندارند و زنان نیز با محدودیت شدید برای اشتغال مواجه هستند.»
این هشدارها در حالی مطرح میشود که مجموع بازگشتگان از ایران و پاکستان از سال گذشته تاکنون به حدود ۴.۵ میلیون نفر نزدیک شده و بحران انسانی پیچیدهای را در کشوری که از قبل با چالشهای گسترده مواجه است، ایجاد کرده است.