​

پدیده تکدی‌گری و «اسفند‌دودی» که در گذشته‌های نه‌چندان دور در ولایت بامیان امری نکوهیده و کم‌سابقه پنداشته می‌شد، اکنون با گذشت چند سال از حاکمیت دوباره طالبان، در حال تبدیل شدن به یک امر معمول و روزمره در این ولایت است.
​
آمارها و واقعیت‌های میدانی
​بر اساس آمارهای رسمی حکومت محلی طالبان در بامیان، این گروه از زمان روی کار آمدن تاکنون بیش از ۱۹۵ تن را تحت عنوان گدا از سطح شهر جمع‌آوری کرده‌اند. با این حال، یافته‌های میدانی خبرگزاری جمهور نشان می‌دهد که این اقدام‌ها تاثیر چندانی بر کاهش این پدیده نداشته است. هم‌اکنون ده‌ها تن از زنان، مردان و به‌ویژه کودکان در پس‌کوچه‌های شهر و در مجاورت ساحات تاریخی بامیان، مصروف تکدی‌گری و اسفند‌دودی هستند.
​
بامیان؛ از عزت تاریخی تا استیصال کنونی
​شهروندان بامیان با ابراز نگرانی عمیق از وضعیت موجود، معتقدند که گسترش گدایی در این ولایت ریشه در فقر استخوان‌سوز و فشارهای بی‌سابقه اقتصادی دارد. یکی از باشندگان بامیان در گفتگو با خبرگزاری جمهور می‌گوید که مردم بامیان در همه ادوار تاریخ کشور، از زمان عبدالرحمن‌خان تا دوره اشرف‌غنی، تحت محرومیت و تبعیض بوده‌اند اما هرگز دست به گدایی نزده و غرور خود را نشکستند. 
به گفته او، اکنون فشارها به حدی رسیده است که مردم برای بقای خود ناچار به شکستن این غرور تاریخی شده‌اند.
​
هشدار فعالان فرهنگی نسبت به پیامدهای اجتماعی
​فعالان فرهنگی در بامیان نیز این وضعیت را نگران‌کننده توصیف کرده و از پیامدهای ناگوار اجتماعی آن بر تربیت نسل آینده هشدار می‌دهند. یکی از فعالین فرهنگی بامیان به خبرگزاری جمهور می‌گوید که در گذشته به دلیل ساختار کوچک و سنتی بامیان، مردم یکدیگر را می‌شناختند و گدایی را ننگ می‌دانستند، اما اکنون پدیده عجیبی در حال شکل‌گیری است.
​به گفته این فعال فرهنگی، امروزه مشاهده می‌شود که پدری با آگاهی کامل، فرزند خردسالش را تا بازار همراهی می‌کند تا او به اسفند‌دودی و گدایی بپردازد. وی هشدار می‌دهد که عادی شدن روحیه تکدی‌گری در دوران کودکی، شخصیت آینده این کودکان را تخریب کرده و باعث تولید چرخه‌ی فقر و حقارت در نسل‌های بعدی می‌شود.
​
اگرچه حکومت محلی طالبان مدعی جمع‌آوری گداهاست، اما کارشناسان معتقدند تا زمانی که بسترهای اقتصادی فراهم نشود، جمع‌آوری فیزیکی افراد تنها مسکنی موقت خواهد بود. عادی شدن تکدی‌گری در بامیان، بیش از هر چیز نمایانگر فشار مضاعف اقتصادی بر خانواده‌هایی است که در شرایط کنونی، میان حفظ عزت‌نفس و تأمین معیشت در سایه حاکمیت جابر طالبان، در وضعیت دشواری قرار گرفته‌اند.
​
خبرگزاری جمهور – بامیان