بازی قدرت حقانی با کارت «کندک انتحاری»

سراج الدین حقانی؛ سرپرست وزارت داخله طالبان در یک نشست فرهنگی که به مناسبت یادبود از انتحاری‌های ولسوالی گیلان ولایت غزنی برگزار شده بود، گفت: از ولسوالی گیلان  تعدادی زیادی از جنگجویان و استشهادی‌ها (انتحاری ها) در راه آزادی قربانی‌های بی‌شماری را متقبل شدند.»

 

این تازه‌ترین کارزار و کمپاین سراج الدین حقانی برای تقابل با ملا هبت الله آخوندزاده و یارگیری از میان وفاداران خود در مناطق مختلف پشتون نشین است. 

 

یکی از کارآمدترین ابزارهای مورد استفاده سراج الدین حقانی در جنگ قدرت با ملا هبت الله آخوندزاده شماری قابل توجه از تروریست‌های انتحاری است که تعدادی از آنها در سال‌های گذشته برای پیشبرد پروژه سلطه طالبان بر افغانستان دست به حمله زده و معدوم شده‌اند و شماری دیگر اما همچنان زنده هستند و گفته می‌شود که در لیست تروریست‌های آماده انتحار قرار دارند. 

 

بر اساس گزارش‌ها سراج الدین حقانی پس از استقرار در راس وزارت امور داخله رژیم طالبان، یک واحد نظامی ویژه متشکل از عناصر انتحاری وفادار به خود را تشکیل داده تا در صورت نیاز از آنها علیه دشمنان و رقبای خویش استفاده کند.

 

با این حال اخیراً ملا هبت الله آخوندزاده؛ رهبر رژیم طالبان که گفته می‌شود در رقابتی فشرده علیه سراج الدین حقانی؛ رهبر شبکه حقانی قرار دارد یک فرمان جنجالی و بحث برانگیز صادر کرده که بر اساس آن هیچ یک از وزرای امنیتی این رژیم، حق توزیع سلاح به نیروهای تحت امر خود را ندارند، ملزم هستند که تمامی تسلیحات توزیع شده را دوباره جمع آوری کنند و هرگونه اقدام برای توزیع سلاح به ملیشه‌های طالبان باید از سوی دفتر رهبر طالبان در قندهار تایید شود.

 

هنوز هیچ گزارش تایید شده‌ای از اجرای این فرمان جنجال برانگیز رهبر طالبان درباره جمع آوری و کنترل تسلیحات منتشر نشده است؛ اما سفرهای معنی‌دار سراج الدین حقانی به مناطق مختلف کشور نشان می‌دهد که او به تقابل خود برای درهم شکستن تلاش رهبر طالبان به منظور محدود کردن دایره قدرت و نفوذش ادامه داده و در این زمینه به طور ویژه بر تروریست‌های انتحاری و خانواده‌های آنها تمرکز کرده است؛ نیرویی که به باور بسیاری از آگاهان یکی از بزرگترین سرمایه‌های سراج الدین حقانی برای حفاظت از قدرت خود در برابر مخالفان و رقبا محسوب می‌شود.

 

حقانی در سفرش به ولسوالی گیلان ولایت غزنی گفت که پیروزی نظام طالبان و «آزادی» امروز بر اثر قربانی‌های عوامل انتحاری، به دست آمده که بقای آن به همکاری مستقیم مردم ربط دارد.

 

به این ترتیب، رهبر شبکه حقانی به طور تلویحی اقدامات رهبر طالبان و طیف تندروهای وفادار به او درباره انحصار قدرت را زیر سوال برده و تصریح کرده که آنچه اکنون به دست آمده حاصل جانفشانی‌های تروریست‌های انتحاری وابسته به شبکه حقانی است نه شاهکار رهبری هبت الله و همفکرانش. به همین دلیل از نظر سراج الدین حقانی، اگر رهبر طالبان همچنان به انحصار قدرت ادامه دهد، از دیدرس مردم مخفی بماند و برای کوتاه کردن دست هواداران این رژیم از قدرت تلاش کند، چشم انداز بقای حاکمیت طالبان نیز به خطر خواهد افتاد.

 

البته باید اذعان کرد که از نظر عناصری مانند سراج الدین حقانی مفهوم «مردم» با آنچه در دموکراسی‌ها یا حتی متون دینی مورد استفاده قرار می‌گیرد متفاوت است، او صرفاً کسانی را «مردم» می‌داند که از شبکه حقانی حمایت و از رهبران آن پیروی کنند. تروریست‌های انتحاری و خانواده‌های آنها بخشی از همین تعریف مضیق از مفهوم «مردم» در نگره سراج الدین حقانی هستند.

 

او تأکید کرده که بقای نظام طالبانی و حفظ ارزش‌های ملی ضرورت مبرم است و تلاش‌های هر فرد ضروری می‌باشد.

 

بدیهی است که یکی از اشتراک نظرهای نادر میان سراج الدین حقانی و ملا هبت الله آخوندزاده علی رغم اختلافات عمیق و شدیدی که میان آنها وجود دارد، لزوم حفاظت از رژیم طالبانی است و این همان چیزی است که تاکنون مانع فروپاشی رژیم طالبان با وجود جنگ شدید قدرت میان سران قبایل در پشت پرده شده است.

 

سراج الدین حقانی همچنین از جنگجویان این گروه خواسته که در انجام وظایف از نرمی و اعتدال کار گرفته و بر مبنای عدالت و برابری با مردم رفتار کنند.

 

اگرچه رقیب او ملا هبت الله آخوندزاده نیز در فرامین و فتاوای خود بعضاً بر لزوم رفتار نیکو با مردم از سوی جنگجویان طالبان تاکید می‌کند؛ اما اعتدال و میانه‌روی چیزی نیست که به عنوان شاخصه رهبر رادیکال طالبان شناخته شود؛ بلکه بالعکس او به افراط گرایی و رویکردهای رادیکال برای اعمال قدرت عریان و وادار کردن مردم یا به تعبیر درست‌تر «رعیت» به پیروی بی چون و چرا از فرامین و دستورات رژیم طالبان شهرت دارد. شاید به همین دلیل است که سراج الدین حقانی در رویکردی ریاکارانه برای خنثی کردن تلاش‌های رهبر طالبان به منظور منزوی کردن رهبر شبکه حقانی، جنگجویان این گروه را به نرمی و اعتدال فرامی‌خواند تا به این ترتیب، رهبر مخفی طالبان را منزوی‌تر کرده و پایگاه مردمی خود را قوی‌تر سازد؛ همان کاری که با استفاده از کارت کندک انتحاری برای کیش و مات کردن حریف در بازی قدرت انجام می‌دهد.

 

نرگس اعتماد - جمهور