طالبان و تروریزم؛ پیوند ده‌ها ساله گسسته می‌شود؟

 

حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان، گفت: «مفکوره موجودیت ۲۰ گروه در افغانستان در زمان اشغال آمریکا ایجاد شده بود که هدف استخباراتی داشت. هیچ‌کس تشویش خطر از افغانستان را نداشته باشد.»  

 

آندری بلوسوف، وزیر دفاع روسیه، هشدار داده که بیش از ۲۰ گروه رادیکال با بیش از ۱۵ هزار نیرو در افغانستان حضور دارند.  

 

این نخستین بار نیست که یک مقام ارشد نظامی روسیه درباره وضعیت امنیتی حاکم بر افغانستان و استفاده گروه‌های تروریستی از این وضعیت هشدار می‌دهد و آن را تهدیدی علیه حیاط خلوت روسیه در آسیای مرکزی می‌داند.  

 

مقامات روس، علی رغم توسعه روابط خود با طالبان و حذف نام این گروه از فهرست گروه‌های تروریستی روسیه، همچنان با نگرانی وضعیت امنیتی جاری در افغانستان را دنبال می‌کنند و در این زمینه با بسیاری از همسایگان شمالی افغانستان، که پیوسته درباره پیامدهای ناشی از فعالیت گروه‌های تروریستی فرامرزی در افغانستان ابراز نگرانی می‌کنند، همسو و همصدا هستند.  

 

این نشان می‌دهد که علی رغم تلاش‌های طالبان برای کسب اطمینان کشورهای دور و نزدیک از استقرار امنیت پایدار و مهار تهدیدهای ناشی از گروه‌های تروریستی، این سیاست شکست خورده است. حتی کشورهایی که در حال توسعه روابط خود با طالبان هستند نیز هیچ‌گاه نگرانی‌های خود درباره حضور و فعالیت ده‌ها گروه تروریستی با هزاران جنگجوی آماده در افغانستان را پنهان نمی‌کنند.  

 

واقعیت مهمی که این نگرانی‌ها را تقویت می‌کند و به تردیدها درباره مواضع تکراری طالبان مبنی بر اینکه هیچ گروه تروریستی در افغانستان حضور ندارد، دامن می‌زند، این است که هیچ نشانه‌ای قابل راستی‌آزمایی از گسسته شدن پیوند پایدار طالبان با سایر گروه‌های تروریستی منطقه‌ای و بین‌المللی وجود ندارد.  

 

به عبارت دیگر، طالبان پس از حاکمیت دوباره بر افغانستان نه‌تنها ارتباطات خود با گروه‌های تروریستی خارجی را قطع نکرده‌اند، بلکه بر اساس بسیاری از گزارش‌ها و ارزیابی‌های مستقل بین‌المللی، همزمان با بازگشت طالبان به قدرت، گروه‌های تروریستی منطقه‌ای و بین‌المللی نیز به افغانستان بازگشته‌اند، اردوگاه‌های خود را احیا کرده‌ و در مناطق استراتژیک کشور اقدام به راه‌اندازی مجدد کمپ‌های آموزشی و پایگاه‌های نظامی کرده‌اند.  

 

افزون بر این، سیاست‌ها، تصمیمات و اقدامات رهبران طالبان برای تقویت تروریزم و توسعه ایدئولوژی به اصطلاح «جهادی» هم نشان می‌دهد که افغانستان بار دیگر به کانون بزرگ تولید و توسعه تروریزم تبدیل شده است. طی سال‌های آینده، پروژه‌های جاری طالبان عملیاتی خواهد شد و پیامدهای آن، امنیت ملی کشورهای آسیای مرکزی و حتی روسیه و چین را تحت تأثیر قرار خواهد داد.  

 

سرمایه‌گذاری گسترده طالبان بر «مدارس جهادی» و اعطای امتیازات بزرگ به فعالان جهادی و عوامل انتحاری، از نمونه‌های واضح رویکرد طالبان برای تقویت تروریزم و تبدیل افغانستان به کانون عمده تولید و توسعه ایدئولوژی تروریستی در کشورهای هدف محسوب می‌شود.  

 

نکته مهم دیگر این است که هدف غرب و در رأس آن امریکا از بازگرداندن طالبان به قدرت چه بود؟ آیا یکی از اهداف آن تبدیل دوباره افغانستان به کانون تولید و توسعه تروریزم و استفاده از آن به مثابه نیروهای نیابتی غرب به منظور تحمیل شکست استراتژیک بر کشورهایی مانند روسیه و چین و غلبه بر آن‌ها در رقابت‌های ژئوپلیتیک نبوده است؟  

 

بنابراین، علی رغم دروغ‌پردازی‌های طالبان مبنی بر اینکه افغانستان محل حضور گروه‌های تروریستی خارجی نیست و هیچ خطری از خاک افغانستان کشورهای همسایه و منطقه را تهدید نمی‌کند، قدرت‌هایی مانند روسیه با اشراف اطلاعاتی گسترده و حضور نظامی و استخباراتی مستقیم در کشورهای پیرامون افغانستان به خوبی از وضعیت حاکم بر کشور آگاه‌اند و تحرکات و اقدامات شبکه‌های تروریستی متحد و مورد حمایت طالبان را در کشور زیر نظر دارند.  

 

بر همین اساس، آنچه از سوی وزیر دفاع روسیه درباره فعالیت حدود ۲۰ گروه تروریستی با ۱۵ هزار عضو فعال در افغانستان مطرح شده، واقعیتی است که یک بار دیگر روشن می‌کند که ارتباطات و پیوندهای پایدار طالبان با گروه‌های تروریستی فراملیتی همچنان برقرار است؛ اما کشورهایی که با وجود درک این واقعیت، همچنان به توسعه روابط خود با رژیم طالبان ادامه می‌دهند، باید به این پرسش پاسخ دهند که چرا با تأمین منابع مالی و استحکام قدرت طالبان در افغانستان، به توسعه و تغذیه تروریزم کمک می‌کنند؟ این پرسش متوجه خود روسیه هم هست.

 

عبدالمتین فرهمند - جمهور