جنایات جنگی در افغانستان؛ صدای روسیه، سکوت غرب

 

ماریا زاخارووا با اشاره به یافته‌های جدید درباره جنایات جنگی نیروهای غربی در افغانستان، از جمله گزارش سازمان دیده‌بان حقوق بشر، افزود که استرالیا تنها یکی از ۱۹ سرباز متهم به دست داشتن در این جنایت‌ها را تحت پیگرد قرار داده و این روند به کندی پیش می‌رود.  

 

زاخارووا همچنین اظهار داشت که با وجود انتشار گسترده گزارش‌ها درباره جنایت‌های جنگی نیروهای انگلیسی در افغانستان، پیشرفت قابل توجهی در این زمینه حاصل نشده است.  

 

بدیهی است موضع‌گیری روسیه درباره پرونده جنایات جنگی در افغانستان و عدم محاکمه نیروهای جنایتکار غربی در جریان مأموریت ۲۰ ساله اشغال افغانستان کاملاً سیاسی است و در منازعات قدرت میان شرق و غرب مورد استفاده قرار می‌گیرد.  

 

به عبارت دیگر، روس‌ها که به شدت از رویکرد دولت‌های غربی در جنگ اوکراین خشمگین و عصبانی هستند و از تحریم‌های همه‌جانبه غرب علیه اقتصاد روسیه رنج می‌برند، در تلاش هستند تا از مرجعیت غرب به‌ عنوان حامی حقوق بشر، مشروعیت‌زدایی کنند و اعتبار جهانی قدرت‌های غربی در حوزه حقوق بشر و دفاع از عدالت را زیر سؤال ببرند.  

 

بنابراین، ارتکاب جنایات جنگی نیروهای غربی در افغانستان یکی از ابزارهای در دسترس مسکو برای اعمال فشار بر سازمان‌های حقوق بشری غربی و زیر سؤال بردن ژست عدالت‌خواهی قدرت‌های غربی در کشورهای هدف محسوب می‌شود.  

 

برخورد دوگانه دستگاه‌های قضایی دولت‌های غربی با پرونده‌های ضد بشری و جنایت‌های جنگی نظامیان اشغالگر، بستری مساعد برای بهره‌برداری روسیه از این وضعیت ایجاد کرده و مسکو در تلاش است تا با استفاده از این شرایط، بخشی از فشارهای فزاینده سازمان‌های حقوق بشری غربی علیه اعمال و رفتارهای منصوب به روسیه در اوکراین را کاهش دهد.  

 

بنابراین برخلاف تصورات، آنچه امروزه از سوی مقامات روس درباره لزوم رسیدگی عادلانه به پرونده‌های جنایات جنگی نظامیان غربی در افغانستان مطرح می‌شود، لزوماً صادقانه نیست و اهداف سیاسی دارد. این امر اما با واقعیت‌های جاری در این زمینه منافاتی ندارد.  

 

به بیان واضح‌تر، روسیه با استفاده از دوگانگی ریاکارانه قدرت‌های غربی در استفاده از ابزار حقوق بشر و عدالت به‌ منظور پیشبرد پروژه‌های سلطه‌جویانه و تأمین هژمونی خود بر سرنوشت ملت‌های دیگر از یک سو، و مواجهه با پرونده‌های حقوق بشری و رسوایی‌های ناشی از جنایات جنگی نیروهای غربی در این کشورها از جانب دیگر، به‌ دنبال تحقق منافع خود در تقابل با غرب است. با این‌ وجود، دفاع روسیه از حقوق بشر در افغانستان و تأکید بر ضرورت محاکمه عادلانه جنایتکاران جنگی غرب در جریان مأموریت ۲۰ ساله اشغال، چیزی از واقعیت این ماجرا کم نمی‌کند و وقاحت سکوت شرم‌آور کشورهای غربی در قبال پرونده‌های حقوق بشری خود در افغانستان را توجیه نمی‌کند. بلکه برعکس، نشان می‌دهد که برخورد دوگانه و ریاکارانه غربی‌ها با مسئله حقوق بشر و تأمین عدالت، به‌ اندازه‌ای شرم‌آور، وقیح و غیرقابل انکار است که حتی کشوری مانند روسیه نیز آن را برنمی‌تابد و از آن برای تحقق و پیشبرد اهداف سیاسی و استراتژیک خود در تقابل با غرب استفاده می‌کند.  

 

با این همه اما انتظار نمی‌رود که عدالت درباره قربانیان جنایات جنگی نیروهای اشغالگر غربی در افغانستان اجرا شود و نظامیان جنایتکار خارجی به دلیل ارتکاب شنیع‌ترین و شرم‌آورترین اعمال و رفتارها علیه غیرنظامیان بی‌دفاع افغان و ملیشه‌های اسیر طالبان، به‌ طور عادلانه محاکمه و مجازات شوند.  

 

بنابراین، علی‌رغم اعتراض روسیه به روند قضایی کند، ناکارآمد و غیرعادلانه دولت‌های غربی در رسیدگی به پرونده‌های جنایات جنگی نظامیان خود در افغانستان، سکوت غرب در قبال این اعتراضات نشان می‌دهد که عدالت و حقوق بشر همچنان در تعلیق باقی خواهد ماند. آن‌هایی که دیروز به‌ نام تأمین و توسعه این ارزش‌ها تهاجم اشغالگرانه خود در افغانستان را توجیه می‌کردند و در سایر موارد نیز با استفاده ابزاری از همین مسائل و مقوله‌ها، کشورهای دیگر را آماج تحریم‌های ظالمانه، محرومیت از حقوق بین‌المللی، انزوا و حتی تهاجم نظامی قرار می‌دهند، امروز خود به شیوه‌ای کاملاً شرم‌آور به بزرگ‌ترین ناقضان عدالت و حقوق بشر علیه مردم بی‌دفاع افغانستان تبدیل شده‌اند.  

 

نرگس اعتماد - جمهور