تلاش‌های مذبوحانه خلیلزاد برای بقای حاکمیت طالبان

سفر زلمی خلیلزاد به کابل، شخصی بوده و هیچ ارتباطی با دولت آمریکا ندارد؛ موضوعی که رسانه‌ها به نقل از منابع امریکایی منتشر کردند. به گفته این منابع، آقای خلیلزاد در این سفر با وزیر دفاع و شماری از مقام‌های ارشد طالبان دیدار کرده و برای مشروعیت بخشیدن به اداره طالبان، پیشنهادهایی از جمله انتصاب چند چهره تاجیک در میان رهبران طالبان مطرح کرده است.

 

یک منبع گفته است: «خلیلزاد طالبان را تشویق کرده تا چند تاجیک بی‌خاصیت را در اداره خود جذب کنند تا مشروعیت کسب کنند.»

 

او به طالبان وعده داده که در صورت جذب چهره‌های مورد نظر، تلاش خواهد کرد تا کشورهای بیشتری رژیم طالبان را به رسمیت بشناسند.

 

راهکار خلیلزاد برای بقای رژیم طالبان نشان می‌دهد که او به شدت نگران چشم‌انداز آینده این رژیم است و نمی‌خواهد شاهد فروپاشی زودهنگام آن باشد؛ چرا که این فروپاشی، نتیجه سال‌ها تلاش مذبوحانه و لابی‌گری خائنانه‌اش برای بازگرداندن طالبان به قدرت را نابود خواهد کرد.

 

خلیلزاد که در سیاست امریکا در قبال افغانستان به شدت منزوی و مطرود شده و دیگر نمی‌تواند اعتماد دونالد ترامپ را برای احراز کرسی نمایندگی ویژه وزارت خارجه این کشور در امور افغانستان جلب کند، با استفاده از روابط شخصی خود با برخی از سران طالبان در تلاش است تا این گروه را از سقوط و سرنگونی سریع بازدارد. او با ارائه راهکارهای بازدارنده و رهنمودهای ظاهراً سازنده، در پی کسب مشروعیت ملی و بین‌المللی برای طالبان است تا زمینه غلبه این رژیم بر چالش‌های داخلی و تهدیدهای خارجی را فراهم کند.

 

اگرچه تردیدی نیست که خلیلزاد همچنان در تلاش است تا از طریق کانال‌های خاص خود به دونالد ترامپ نزدیک شود و توجه کاخ سفید را برای بازگشت به مأموریت پیشین جلب کند، اما در حال حاضر هدف اصلی و اولویت اساسی او، تحکیم حاکمیت طالبان و جلوگیری از فروپاشی زودهنگام آن در برابر موج تهدیدهای خارجی و چالش‌های داخلی است.

 

در این میان، به نظر می‌رسد درگیری بی‌سابقه طالبان و پاکستان که به بمباران بی‌پروای مراکز کلیدی و کانون‌های اصلی طالبان و تی‌تی‌پی در کابل و قندهار منجر شد، زنگ خطر را برای خلیلزاد به صدا درآورد و او را به تکاپوی مذبوحانه برای جلوگیری از تشدید تنش و خطر سرنگونی رژیم طالبان واداشت.

 

خلیلزاد که پیش‌تر همواره در تنش‌های سیاسی میان طالبان و پاکستان جانب رهبران طالبان را می‌گرفت و به انتقادات تند، صریح، گزنده و تهاجمی علیه پاکستان می‌پرداخت، در جریان درگیری‌های اخیر به یک واقعیت انکارناپذیر پی برد: تشدید تنش‌ها و دامن زدن به خصومت‌های خشونت‌بار میان طالبان و پاکستان، به نفع رژیم حاکم بر افغانستان نیست و بقای آن را تضمین نمی‌کند.

 

در چنین شرایطی، فرستاده پیشین امریکا در امور افغانستان، میراث فاجعه‌بار خود را در معرض خطر واقعی دید و ناچار شد با انجام سفری شتاب‌زده به کابل و رایزنی‌های پنهانی با مقامات طالبان، مرحله بعدی پروژه خائنانه اش را کلید بزند. این مرحله شامل ارائه راهکارهایی برای مشروعیت بخشیدن به رژیم حاکم از طریق جذب چند عنصر به‌اصطلاح «بی‌خاصیت» تاجیک در ساختار حکمرانی طالبان است؛ اقدامی که خلیلزاد امیدوار است با آن، مشروعیت جهانی برای طالبان کسب کند.

 

با این حال، از دید منتقدان، حتی اگر در یک احتمال بعید، طالبان راهکار مورد نظر خلیلزاد را به کار ببندند و با جذب چند مهره نمادین از میان تاجیک‌ها، ساختار حکمرانی خود را فراگیر جلوه دهند، این اقدام نه‌تنها زمینه‌ساز کسب مشروعیت بین‌المللی برای این رژیم نخواهد شد، بلکه از سوی مردم افغانستان و بازیگران سیاسی کشور نیز مورد پذیرش قرار نخواهد گرفت و کمکی به مشروعیت‌بخشی و شناسایی رسمی آن نخواهد کرد.

 

از منظر داخلی زلمی خلیلزاد از دید افکار عمومی افغانستان و جریان‌های سیاسی و اجتماعی کشور، چهره‌ای منفور، مطرود و خائن محسوب می‌شود و هرگونه برنامه‌ای که به ابتکار او عملیاتی شود، از نظر ملت افغانستان مردود خواهد بود.

 

از منظر بین‌المللی نیز حملات اخیر پاکستان به مراکز تروریست‌های تحت حمایت طالبان، دست‌کم این واقعیت را تأیید کرد که حضور هسته‌های تروریستی در افغانستان امری واقعی و اجتناب‌ناپذیر است و حتی پاکستان، به‌عنوان حامی اصلی طالبان و دیگر جریان‌های تروریستی نیز نتوانست آن را نادیده بگیرد. بنابراین، هرگونه اقدام برای شناسایی رسمی رژیم طالبان، به‌مثابه مشروعیت‌بخشیدن به پیوندها و روابط عمیق و مستحکم این رژیم با گروه‌های تروریستی خواهد بود و خطرات ناشی از حضور تروریزم در افغانستان را برای صلح و ثبات منطقه و جهان چندین برابر خواهد کرد.

 

نرگس اعتماد – جمهور