پاسخ منفی شاهزاده به شاه: رابطه با اسرائیل فعلاً نه

 

ترامپ در دیدار ۲۷ عقرب، محمد بن‌سلمان را برای پیوستن عربستان به توافق ابراهیم تحت فشار قرار داد. گفت‌وگوها زمانی «پرتنش» شد که ترامپ بر پیشنهاد خود اصرار کرد و بن‌سلمان آن را نپذیرفت.  

 

بن‌سلمان به ترامپ گفته است هرچند قصد دارد عادی‌سازی روابط با اسرائیل را پیش گیرد، اما اکنون نمی‌تواند این کار را انجام دهد؛ زیرا افکار عمومی در عربستان پس از جنگ غزه به شدت ضد اسرائیل است.  

اگرچه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور خودکامه امریکا که برای مشروعیت بخشیدن به سیطره رژیم صهیونیستی بر خاورمیانه و تسلط این رژیم بر کشورهای اسلامی و عربی از هیچ تلاشی فروگذار نمی‌کند، انتظار داشت در قبال تعهد به تحویل جنگنده‌های استراتژیک اف-۳۵ به عربستان، شاهزاده بن‌سلمان را به پذیرش آنچه «معامله قرن» و پیوستن به پیمان‌های موسوم به ابراهیم، وادار کند؛ اما ولیعهد سعودی زیر بار فشار نرفت و پذیرش این درخواست را به زمان دیگری موکول کرد.  

 

همان‌گونه که در گزارش اکسیوس نیز بازتاب یافته، شاید پاسخ بن‌سلمان به درخواست ترامپ برای امریکایی‌ها غیرقابل هضم و ناامیدکننده بوده باشد؛ اما واقعیت این است که حاکم دوفاکتوی عربستان، تشکیل کشور مستقل فلسطینی را ـ که اسرائیل آن را خط سرخ خود می‌داند ـ الزاماً پیش‌شرطی غیرقابل جایگزین برای هرگونه عادی‌سازی روابط نمی‌داند؛ بلکه از نظر او شرایط لازم برای چنین تصمیمی در حال حاضر فراهم نیست؛ زیرا جنایات و نسل‌کشی فاجعه‌بار رژیم نتانیاهو در غزه، افکار عمومی عربستان و جهان اسلام را علیه این رژیم برانگیخته است.  

 

به عبارت روشن‌تر، از نظر بن‌سلمان، عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی ـ که از خواسته‌های محوری ترامپ از عربستان محسوب می‌شود ـ می‌تواند در آینده و در زمانی مناسب‌تر انجام شود؛ زمانی که هزینه‌های این تصمیم به حداقل کاهش یابد، افکار عمومی عربستان برای پذیرش آن آماده شود و خاورمیانه نظم مورد نظر ترامپ و نتانیاهو را پذیرا گردد.  

 

با این حال، ترامپ که خود را پادشاه بلامنازع امریکا و جهان می‌داند، از رد خواسته‌اش توسط شاهزاده‌ یک رژیم متکی به امریکا عمیقاً خشمگین شده است. او مصمم است در دومین دوره ریاست جمهوری خود تمام اهداف و نقشه‌هایش، از جمله تضمین تسلط اسرائیل بر سرنوشت خاورمیانه و اعراب از طریق عادی‌سازی روابط این رژیم با دولت‌های عربی را اجرایی کند. به همین دلیل با فشار فراوان می‌کوشد عربستان سعودی را به پیمان‌های ابراهیم ملحق کند و آنچه «معامله قرن» می‌نامد را به کرسی بنشاند.  

 

اگرچه دیدار ترامپ با بن‌سلمان در کاخ سفید درباره عادی‌سازی روابط پرتنش بوده، اما منافع و جذابیت‌های عربستان برای امریکا به اندازه‌ای فراوان است که ترامپ تلاش کرده خشم خود را کنترل کند و از تحقیر صریح شاهزاده سعودی به سبک رئیس جمهور اوکراین بپرهیزد.  

 

به احتمال زیاد، وعده بن‌سلمان برای سرمایه‌گذاری یک تریلیون دالری در امریکا یکی از دلایلی بوده که ترامپ را وادار به احترام گذاشتن به شاهزاده سعودی کرده و مانع از آن شده است که او حاکم دوفاکتوی سعودی را در دفتر بیضی کاخ سفید تحقیر کند.  

 

با وجود این، کارشناسان معتقدند که بعید است ترامپ بدون عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی، جنگنده‌های اف-۳۵ را به عربستان بفروشد؛ به‌ویژه در شرایطی که فروش این جنگنده‌ها به عربستان تعهد دیرینه واشنگتن برای حفظ برتری نظامی اسرائیل بر کشورهای عربی منطقه را نقض می‌کند. امریکا همچنین بارها موضوع فروش این جنگنده‌ها به شرکای راهبردی خود را مشروط به پیش‌شرط‌های سختگیرانه و امتیازات حیاتی کرده است. به عنوان نمونه، ترکیه ـ که شریک سنتی امریکا در منطقه و عضو ناتو محسوب می‌شود ـ به دلیل خرید سامانه‌های ضد هوایی اس-۴۰۰ از روسیه تاکنون نتوانسته جنگنده‌های اف-۳۵ را از امریکا دریافت کند.  

 

محمدرضا امینی – جمهور