گزارش‌ها حاکی است که پنج زائر افغانستانی پس از سنگ‌پرتاب‌کردن به قبر ابوجهل در عربستان سعودی، توسط پولیس این کشور بازداشت شده‌اند؛ اقدامی که نه‌تنها در شبکه‌های اجتماعی جنجال‌برانگیز شده، بلکه بار دیگر سطح فهم و برداشت بخشی از نیروهای وابسته به طالبان از دین، تاریخ و شعور اجتماعی را زیرسئوال برده است.
 
در ویدیویی که از این رویداد منتشر شده، صدای این افراد شنیده می‌شود که با هیجان کودکانه‌ای به معلم یا همراه خود می‌گویند باید «سنگ‌های کلان‌تر» به قبر ابوجهل بزنند تا هنگام بازگشت، برای نواسه‌های‌شان از این «شجاعت تاریخی» روایت کنند.
 
منابع می‌گویند پولیس عربستان سعودی این افراد را بازداشت کرده و درباره انگیزه و چگونگی این رفتار تحقیق می‌کند. هرچند تاکنون مقام‌های رسمی سعودی جزئیات بیشتری منتشر نکرده‌اند، اما کاربران شبکه‌های اجتماعی با طنز تلخی نوشته‌اند که «طالبان حتی مرده‌های ۱۴ قرن پیش را هم از دست خود در امان نمی‌گذارند.»
 
این افراد که ظاهراً از اعضا یا هواداران طالبان نیز هستند، نماینده همان جهل سازمان‌یافته‌ای‌اند که امروز سرنوشت نزدیک به ۴۰ میلیون انسان را در افغانستان به گروگان گرفته اند. جهل در قامتی که کتاب را دشمن، دانشگاه را تهدید، زن را انسان درجه دوم و آزادی را «فتنه» می‌داند.
 
آگاهان امور دینی می‌گویند ابوجهل فقط یک فرد در تاریخ اسلام نبود؛ او نماد تکبر، تعصب، دشمنی با حقیقت و ایستادگی در برابر آگاهی بود. بسیاری باور دارند آنچه امروز در ساختار فکری طالبان دیده می‌شود، شباهت ترسناکی با همان روحیه دارد؛ روحیه‌ای که حقیقت را نه در عقل و عدالت، بلکه در فرمان مطلق و اطاعت کورکورانه جستجو می‌کند.
 
منتقدان طالبان می‌گویند هبت‌الله آخندزاده، رهبر این گروه، عملاً سخن خود را هم‌طراز حکم خدا تعریف کرده و تنها چیزی که باقی مانده، اعلام رسمی «پیامبری بر جغرافیای افغانستان» است؛ چرا که فرمان‌های او نه بوی انسانیت می‌دهد، نه اسلام رحمانی، بلکه بیشتر یادآور فرعونیتی است که انسان‌ها را رعیتِ مطلق می‌خواهد.
 
در حالی که میلیون‌ها دختر از آموزش محروم‌اند، زنان از ابتدایی‌ترین حقوق انسانی کنار زده شده‌اند و فضای اختناق سراسر افغانستان را فرا گرفته، طالبان هنوز سرگرم جنگ با قبرها، مجسمه‌ها، موسیقی، قلم و اندیشه‌اند؛ انگار مشکل جهان اسلام نه فقر و استبداد، بلکه قبر متروکه ابوجهل در عربستان است.
 
اکنون این پرسش جدی‌تر از همیشه مطرح می‌شود: تفاوت میان «ابوجهل عرب» در ۱۴ قرن پیش و «ابوجهل قندهار» در عصر حاضر چیست؟ یکی در برابر پیامبر ایستاد و دیگری در برابر دانایی، آزادی و کرامت انسان. شاید تفاوت فقط در لباس و جغرافیا باشد؛ وگرنه جهل، هر زمان و هر مکان، چهره‌ای آشنا دارد.

شاهین علیزاده- خبرگزاری جمهور