پاسخ تازه منتشرشده از سوی دفتر حضرت آیتاللهالعظمی سید علی سیستانی (دامظله)، مرجع عالیقدر جهان تشیع، درباره حکم اقتدا به امامان جماعتی که از دولتها حقوق دریافت میکنند، با واکنش گسترده در میان شیعیان افغانستان روبهرو شده است.
در این پاسخ شرعی، دفتر مرجعیت توصیه کرده است که مؤمنان پشت سر روحانیانی که از دولتها حقوق میگیرند نماز نخوانند. بر اساس توضیح ارائهشده، هدف این توصیه «حفظ جایگاه امامت جماعت از هرگونه دخالت احتمالی دولتها، حتی در آینده» است. در این متن تصریح شده که این توصیه «نه بهمعنای خدشه به عدالت اشخاص، بلکه برای مصونماندن مقام دینی از نفوذ و وابستگی» صورت گرفته است.
این پاسخ تنها چند ساعت پس از انتشار، در شبکههای اجتماعی افغانستان بازتاب گسترده یافت؛ بهویژه در شرایطی که اکثریت امامان مساجد و خطیبان نماز جمعه در این کشور زیر چتر وزارت ارشاد، حج و اوقاف حکومت طالبان فعالیت دارند و معاش آنان از سوی این وزارت پرداخت میشود.
بهگفته برخی منابع خبرگزاری جمهور، روحانیان نزدیک به حکومت طالبان کوشیدهاند این موضع مرجعیت را «صرفاً یک توصیه غیرالزامی» تعبیر کنند. اما در مقابل، شماری از شهروندان شیعه میگویند این موضوع برای آنان به یک نگرانی جدی عبادی و اجتماعی تبدیل شده است؛ از یکسو تلاش برای عمل به توصیه مرجعیت و از سوی دیگر حضور ملا امامانی که بهزعم مردم «با پشتوانه حکومتی مساجد را در اختیار گرفته»، در کنار دریافت معاش دولتی، در حمایت از طالبان نیز فعالیت میکنند.
شهروندان معترض میافزایند که برخی از این روحانیان حکومتی در تجمعات تبلیغی طالبان اشتراک میکنند و از سیاستهای آن دفاع مینمایند؛ در حالیکه بنا بر گزارشها، بخش قابل توجهی از جنگجویان و مقامهای طالبان شیعیان را با نگاه تکفیری و توهینآمیز مینگرند.
در پی بالا گرفتن واکنشها، جامعه شیعه افغانستان خواهان آن شده است که کارشناسان و فقیهان برجسته این موضوع را با دقت و روشنی بیشتر تبیین کنند تا مقلدان بتوانند تکلیف شرعی خود را در شرایط کنونی تشخیص دهند.