بامیان – خبرگزاری جمهور:
در حالی که سایه سنگین اختلافات درونی میان جناحهای مختلف طالبان بر سر تقسیم قدرت و منابع اقتصادی در ولایات کلیدی افغانستان گسترده شده است، وقوع یک حمله راکتی در ولسوالی سیغان بامیان، پرده از یک بازی پیچیده سیاسی در صفوف این گروه برداشته است.
جزئیات حمله؛ از ادعای جبهات مخالف تا واقعیتهای میدانی
منابع محلی از ولسوالی سیغان در گفتگو با خبرگزاری جمهور تأیید کردند که در پی یک حمله راکتی توسط افراد ناشناس به یک پوسته امنیتی طالبان در منطقه «دهن سیغان»، دو جنگجوی این گروه کشته و زخمی شدهاند.
اگرچه گروهی موسوم به «جبهه جمهوریت» با انتشار اعلامیهای مسئولیت این حمله را برعهده گرفته، اما یافتههای اختصاصی خبرگزاری جمهور نشان میدهد که این روایت با واقعیتهای میدانی سازگاری ندارد. منابع موثق میگویند منطقهای که حمله در آن رخ داده، به صورت کامل در محاصرۀ نیروهای طالبان است و نفوذ افراد مسلح غیرطالب به این ساحه و فرار سالم آنها عملاً غیرممکن به نظر میرسد.
ردپای والی سابق؛ بامیان، حیاط خلوتِ پرمنفعت «عبدالله سرحدی»
منابع از بامیان فاش میکنند که این ناامنیها، ریشه در تلاشهای سازمانیافته مولوی عبدالله سرحدی والی سابق بامیان و والی فعلی جوزجان برای بازگشت به این ولایت مهم دارد. برای سرحدی، بامیان فراتر از یک کرسی حکومتی، یک «شاهرگ اقتصادی» محسوب میشود.
بر اساس گزارشهای رسیده، دلایل وابستگی شدید سرحدی به بامیان عبارتند از، باجگیری و فساد؛ برادران وی متهم به اخاذی سیستماتیک از مردم و شرکتهای استخراج معادن هستند و پول زیادی را تاز مان حضورشان در بامیان از مردم و مؤسسات و از قِبَل معادن و منابع بامیان به دست می آوردند که حالا با رفتن از بامیان؛ دست شان از این پولها کوتاه شده است.
قاچاق آثار باستانی:
حفاریهای غیرقانونی در مناطق تاریخی بامیان تحت حمایت مستقیم وی صورت میگرفت.
امپراتوری اقتصادی: «محمد خان غازی» برادر وی، با ایجاد تانکهای تیل، مارکیتها و حتی اداره مراکز فساد "فاحشهخانه"، درآمد هنگفتی را برای این جناح تامین میکرد.
یک منبع آگاه به خبرگزاری جمهور گفت: "در روز معرفی والی جدید قاری گلحیدر شفق، فشار عصبی بر عبدالله سرحدی به حدی بود که دچار خوندماغ شد و مجلس را با خشم ترک کرد."
سناریوی ناامنسازی؛ ائتلاف پنهان برای برکناری والی جدید
یافتههای ما نشان میدهد که عبدالله سرحدی طی یک ماه گذشته، ملاقاتهای پنهانی متعددی با مهرههای وفادار خود در بامیان داشته است. گفته میشود وی نقشهای دو لایه را روی دست گرفته است: لابیگری سیاسی با صرف هزینههای کلان در کابل و ناامنسازی عمدی بامیان برای اثبات ناتوانی والی جدید.
مهرههای کلیدی در این سناریو
منابع، مولوی عبدالرئوف روحانی ولسوال فعلی سیغان را در دست داشتن به این قضیه متهم میکنند. به گفتهی یک منبع معتبر؛ مولوی عبدالرئوف روحانی ولسوالی فعلی سیغان، ملا ضیاءالله خادم رئیس پیشین انکشاف دهات، حفیظالله نعمتی رئیس فوائد عامه و... از طرف عبدالله سرحدی مأمور شده اند تا بامیان را نا امن کنند و چندی قبل ملاقاتهای پنهانی نیز با عبدالله سرحدی داشته اند.
تزلزل در جایگاه «شفق»؛ فراخوان اضطراری به کابل
در حالی که قاری گلحیدر شفق (والی فعلی) به دلیل تعلق به اقلیت قومی «پشهای» و نداشتن پایگاه قدرت وسیع در بدنه طالبان، با احتیاط عمل میکند، تحرکات اخیر رقبایش او را در وضعیت دشواری قرار داده است.
گزارشهای تازه حاکی است که تنها دو روز پس از حمله سیغان، وزارت داخله طالبان قاری گلحیدر شفق را به کابل فراخوانده است. این اقدام، گمانهزنیها درباره احتمال برکناری وی و پیروزی نقشه سرحدی برای بازگشت به بامیان را به شدت تقویت کرده است.
نبرد بر سر بامیان، نبرد بر سر «حکومتداری» نیست؛ بلکه جنگ قدرت میان باندهای قاچاق و اخاذی است که ثبات این ولایت باستانی را فدای منافع مالی خود میکنند. خبرگزاری جمهور همچنان تحولات این پرونده را دنبال خواهد کرد.