منابع محلی از ولایت قندهار به خبرگزاری جمهور میگویند که طالبان به باشندگان ولایتهای هلمند، فراه، ارزگان و قندهار بهگونه غیرمستقیم اجازه دادهاند تا در داخل منازل و ساحات دور از چشم مردم، به کشت خشخاش ادامه دهند؛ اقدامی که نشاندهنده برخورد دوگانه و تبعیضآمیز این گروه در قبال سیاست موسوم به «محو کشت مواد مخدر» است.
به گفته این منابع، پس از فرمان رهبر طالبان مبنی بر ممنوعیت ورود محتسبان و نیروهای این گروه به خانههای مردم در قندهار برای جستجو و تخریب مزارع کوکنار، عملاً زمینه برای ادامه کشت مخفیانه خشخاش در ولایتهای جنوبی فراهم شده است. کشت مواد مخدر عملا فرصت بزرگی برای تقویت اقتصاد برخی از عناصر نزدیک به طالبان را در جنوب افغانستان برای این گروه فراهم میسازد.
منابع میگویند طالبان بهصورت رسمی چنین مجوزی را اعلام نکردهاند، اما در عمل، نیروهای این گروه از ورود به منازل و تخریب کشتزارهای پنهانی خودداری میکنند. بسیاری از منازلی که درون آنها مواد مخدر کشتمیشود دارای حویلی وسیع هستند که کشت خشخاش از چهارطرف توسط دیوارها احاطه میشود.
این در حالی است که در شمالشرق افغانستان، بهویژه ولایت بدخشان، طالبان سیاستی کاملاً متفاوت و خشونتبار را در پیش گرفتهاند؛ سیاستی که طی روزهای اخیر به درگیریهای خونین میان باشندگان محلی و نیروهای طالبان انجامیده است.
باشندگان ولسوالی ارگوی بدخشان میگویند که درگیری میان مردم معترض و نیروهای طالبان همچنان ادامه دارد.
این تنشها از روز جمعه، زمانی آغاز شد که نیروهای طالبان برای تخریب مزارع کوکنار وارد برخی مناطق شدند.
بر اساس گزارشهای رسیده به خبرگزاری جمهور، نیروهای طالبان برای متفرقکردن معترضان بهسوی مردم تیراندازی کردهاند که در نتیجه آن دستکم دو کشاورز کشته و چندین تن دیگر زخمی شدهاند. تصاویر و ویدیوهای منتشرشده از محل، تجمع گسترده مردم و انتقال جسد یکی از قربانیان با موتر را نشان میدهد؛ تصاویری که خشم مردم در این ولایت را بازتاب میدهد.
منابع محلی همچنین تأیید میکنند که باشندگان خشمگین در برخی مناطق، کمپهای نظامی طالبان را هدف قرار داده و شماری از این مراکز را تخریب و به آتش کشیدهاند.
براساس اطلاعات دریافتی، طالبان برای اجرای برنامه نابودی کشت خشخاش در شش ولسوالی بدخشان، دستکم ۱۳۰۰ جنگجو را به این ولایت اعزام کردهاند. گفته میشود این گروه تاکنون حدود ۲۰ هزار جریب زمین زیر کشت تریاک را تخریب کرده است.
تحلیلگران محلی معتقدند تفاوت آشکار در رفتار طالبان با کشاورزان جنوب و شمال کشور، ریشه در ملاحظات قومی، سیاسی و امنیتی دارد. در حالی که ولایتهای جنوبی پایگاه سنتی و اجتماعی طالبان به شمار میروند، بدخشان در سالهای اخیر یکی از مناطق ناراضی از حاکمیت این گروه بوده است. به باور ناظران، طالبان تلاش میکنند با نرمش در مناطق جنوبی از نارضایتی پایگاههای قومی خود جلوگیری کنند، اما در ولایتهای شمالی و شمالشرقی سیاست فشار و سرکوب را دنبال میکنند.
کارشناسان هشدار میدهند که ادامه این برخورد دوگانه میتواند شکافهای قومی و منطقهای را عمیقتر کرده و دامنه اعتراضات مردمی علیه طالبان را در شمال افغانستان گسترش دهد.