منابع از غرب کابل به خبرگزاری جمهور تأیید میکنند که روز گذشته نیروهای طالبان در حوزه هجدهم امنیتی کابل، حجتالاسلام شریفی، از علمای سرشناس شیعه در غرب کابل را بازداشت و مورد ضربوشتم قرار دادهاند.
به گفته منابع، این عالم دینی به دلیل اجرای نکاح موقت برای دو تن از باشندگان شیعهمذهب غرب کابل به حوزه هجدهم طالبان احضار شده و سپس با مشت و لگد مورد لتوکوب قرار گرفته است. منابع میگویند که جنگجویان طالبان حتی عمامه این روحانی شیعه را نیز زیر پای خود لگدمال کردهاند.
در همین حال، حوزه علمیه «رسالت» منسوب به آیتالله صالحی مدرس، رئیس شورای علمای شیعه افغانستان، با نشر مطلبی در صفحه رسمی خود از دیدار و دلجویی با حجتالاسلام شریفی خبر داده است؛ موضوعی که به باور ناظران میتواند تأییدی بر وقوع این رویداد باشد.
با این حال، یکی از آگاهان امور دینی در گفتگو با خبرگزاری جمهور میگوید که «متعه» یا نکاح موقت در فقه شیعه تحت شرایط مشخص جایز بوده و از دیدگاه این مذهب نه تنها امر قبیح شمرده نمیشود، بلکه راهکاری شرعی برای جلوگیری از گناه و فساد اخلاقی تلقی میشود.
به گفته این منبع، اگر زنی بیوه و بدون شوهر باشد و احساس کند غریزهاش او را به سمت گناه میکشاند و از سوی دیگر به هر دلیلی امکان ازدواج دائمی برایش فراهم نباشد، میتواند برای مدت زمان مشخص با فرد دیگری در قبال تمامی شرایط شرعی، عقد موقت انجام دهد. او افزود که در این نوع نکاح، همانند ازدواج دائمی، زن مستحق مهریه است و حقوق شرعی طرفین محفوظ میماند. همچنین مردی که شرایط ازدواج دائمی برایش فراهم نباشد و بیم افتادن در گناه را داشته باشد، میتواند مطابق احکام فقه شیعه ازدواج موقت با زن موصوف انجام دهد.
این آگاه دینی همچنین طالبان را به برخورد دوگانه در قبال مسائل دینی و مذهبی متهم کرده و میگوید: «طالبان هر تفکری غیر از برداشت خود را باطل میدانند، در حالی که نسبت به برخی رفتارهای خلاف شرع در درون ساختار خود سکوت اختیار کردهاند.»
او مدعی شد که عمل لواط در اسلام از گناهان کبیره به شمار میرود و برای آن مجازات سنگین در نظر گرفته شده است، اما موارد متعددی از انجام این عمل توسط افراد وابسته به طالبان مطرح شده و حتی ویدیوهایی در شبکههای اجتماعی نشر شده که در آن برخی جنگجویان طالبان متهم به انجام اعمال غیراخلاقی و لواط هستند، با این حال هیچگونه برخورد و مجازاتی علیه آنان صورت نگرفته است.
این منبع همچنین مدعی شد که موارد متعدد خشونت و تجاوز علیه زنان در بخشهای مختلف کشور گزارش شده، اما طالبان در برابر این اتهامات واکنش جدی نشان ندادهاند. او در ادامه به بازداشت برادر عالمگل حقانی، رئیس پیشین اداره پاسپورت طالبان، اشاره کرده و گفت که وی همراه با مشروبات الکلی و زنان بازداشت شده بود، اما هیچ حکمی علیه او اجرا نشد.
با این حال، توهین و تحقیر علمای شیعه در افغانستان تحت حاکمیت طالبان موضوع تازهای نیست. در سال ۱۴۰۳ نیز حجتالاسلام محمدجواد صالحی، از اعضای کلیدی شورای علمای شیعه افغانستان و فرزند آیتالله صالحی مدرس، هنگام نصب پرچمهای حسینی در غرب کابل توسط نیروهای طالبان بازداشت و مورد لتوکوب قرار گرفت.
در مراسم عاشورای همان سال، استاد محمد اکبری، معاون شورای علمای شیعه افغانستان، در سخنرانی خود به این رویداد اشاره کرده و از برخورد طالبان با روحانیون شیعه انتقاد کرده بود.
علاوه بر این، طالبان در سالهای گذشته چندین بار اعضای شورای علمای شیعه افغانستان و شماری از علمای برجسته شیعه در ولایت هرات را نیز بازداشت و مورد اهانت قرار دادهاند.
در ۲۳ ثور ۱۴۰۱ نیز جنگجویان طالبان نشست شورای علمای شیعه افغانستان را برهم زده و اعضای این شورا را مورد توهین و تحقیر قرار داده بودند.
شماری از فعالان مذهبی میگویند که با وجود تلاش برخی چهرهها برای سفیدنمایی عملکرد طالبان، این گروه پس از بازگشت دوباره به قدرت همان رویکرد گذشته خود را در قبال شیعیان ادامه داده است؛ با این تفاوت که اکنون به دلیل فشارهای بینالمللی، خشونتها کمتر به شکل علنی و فیزیکی بروز میکند.
به گفته این منابع، تدریس کتابهای عقیدتی شیعه در مکاتب و دانشگاهها ممنوع شده، چاپ و واردات آثار مذهبی شیعه از جمله رسالههای توضیحالمسائل محدود گردیده و محتسبان طالبان موظف شدهاند شیعیان را به مذهب سلفی مورد نظر این گروه دعوت کنند.
همچنین گزارشهایی از فشار بر دانشجویان شیعه برای تعهد به تغییر مذهب، تلاش برای بستن حوزه علمیه خاتمالنبیین(ص)، محدودیت علیه تلویزیون تمدن، بستن مدارس دینی شیعیان در منطقه سناتوریم، تخریب برخی مساجد شیعیان، اخراج دستهجمعی استادان شیعه از دانشگاه بامیان، جلوگیری از برگزاری مراسم عزاداری محرم و ممانعت از اقامه نماز عید توسط شیعیان منتشر شده است.
برخی منابع همچنین ادعا میکنند که در مواردی طالبان مردم را مجبور کردهاند در روزی که از نگاه شیعیان هنوز عید نبوده، روزه خود را افطار کنند؛ زیرا طالبان آن روز را عید اعلام کرده بودند.