بامیان- منابع محلی در ولایت بامیان میگویند که محتسبان وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان طی دو هفته اخیر فشارها، بازرسیهای خیابانی و برخوردهای تحقیرآمیز با شهروندان این ولایت را به گونه بیسابقه افزایش دادهاند؛ وضعیتی که نگرانیهای گستردهای را در میان باشندگان این ولایت برانگیخته است.
به گفته منابع، محتسبان طالبان با ایجاد ایستهای بازرسی در چهارراههای مهم شهر، بهویژه در چهارراه «میرهاشمآقا»، اقدام به توقف و بازجویی مردم کرده و با شهروندان برخوردهای توهینآمیز و خشونتآمیز دارند.
منابع محلی به خبرگزاری جمهور گفتهاند که این نیروها افزون بر مزاحمتهای خیابانی، فشار بر مراکز درمانی، دواخانهها وکلینیکهای خصوصی را نیز شدت بخشیدهاند. به گفته آنان، محتسبان طالبان با ورودهای مکرر به مراکز صحی، از بیماران، کارمندان و مراجعهکنندگان درباره مسائل مذهبی و حتی اصطلاحات طبی پرسش میکنند.
چندین منبع تأیید کردهاند که شماری از بیماران مربوط به منطقه فولادی، تنها به دلیل نداشتن ماسک، از سوی محتسبان طالبان از مسیر راه بازگردانده شده و اجازه مراجعه به داکتر را نیافتهاند. این وضعیت، به گفته منابع، در شفاخانه ولایتی بامیان و سایر مراکز درمانی نیز جریان دارد.
در همین حال، برخی دکانداران سمساری و مسئولان کلینیکهای خصوصی مدعیاند که محتسبان امر به معروف طالبان در ساعات غیررسمی نیز به سراغ آنان میروند و با استفاده از لباس شخصی، اقدام به اخاذی و درخواست پول میکنند.
یکی از دکانداران در مرکز بامیان به خبرگزاری جمهور گفت: «روزها به نام نظارت شرعی مزاحمت ایجاد میکنند و شبها یا بعد از وقت رسمی، برای گرفتن پول و باجگیری مراجعه میکنند.»
منابع همچنین میگویند بخش عمده محتسبانی که در این برخوردها نقش دارند، باشندگان خود بامیان، بهویژه از روستای غندک ولسوالی شیبر هستند و شماری دیگر نیز از باشندگان برفک ولایت بغلان میباشند.
در واکنش به این وضعیت، سیدمحمد کبیر تابش، از فعالان مدنی بامیان، با نشر یادداشتی در صفحه فیسبوک خود، این رفتارها را نوعی «عقدهگشایی» توصیف کرده و نسبت به تداوم چرخه انتقام و خشونت هشدار داده است.
او نوشته است: «چرخه انتقام و خشونت باید متوقف شود. کسانی که تاریخ افغانستان را مطالعه کردهاند، بهخوبی میدانند که موضوع زن و زمین همواره بستر تنشها و بحرانهای بزرگ بوده است.»
تابش همچنین به محدودیتهای تازه بر زنان در بامیان اشاره کرده و گفته است که زنان مناطق فولادی، ملا غلام و برخی ساحات دیگر، بدون محرم شرعی اجازه ورود به بازار را ندارند و در چهارراهها با برخوردهای زننده و تحقیرآمیز محتسبان مواجه میشوند.
او در بخشی از یادداشتش افزوده است: «اکثر این مأموران از باشندگان خود بامیان هستند؛ افرادی که شاید در نظام گذشته احساس حذف و بیمهری داشتهاند و اکنون در پی تخلیه عقدههای انباشتهشدهاند.»
این فعال مدنی از نخبگان و متنفذان محلی خواسته است برای جلوگیری از گسترش خشونت، تحقیر اجتماعی و انتقامگیریهای قومی و سیاسی، وارد عمل شوند.
با وجود افزایش شکایتها از عملکرد محتسبان طالبان در بامیان، تاکنون مقامهای محلی طالبان در این ولایت واکنشی رسمی به این ادعاها نشان ندادهاند.