یک کنش‌گر اجتماعی با انتقاد شدید از عملکرد رهبران سیاسی مخالف طالبان می‌گوید که با گذشت بیش از پنج سال از سقوط نظام پیشین و بازگشت طالبان به قدرت، این گروه توانسته است با استفاده از سرکوب، انحصار اقتصادی، تبلیغات سازمان‌یافته و شکستن روحیه مردم، پایه‌های حاکمیت خود را مستحکم‌تر سازد؛ در حالی‌که رهبران مخالف طالبان همچنان در بیرون از کشور سرگرم اختلافات، انتظار برای حمایت خارجی و «تمدید بی‌عملی» هستند.

این کنش‌گر اجتماعی که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، در صحبت با خبرگزاری جمهور گفت: «طالبان فقط خاک افغانستان را اشغال نکرده‌اند؛ این گروه اقتصاد، روحیه، عزت و آینده مردم را نیز اشغال کرده است. امروز مردم زیر فشار فقر، ترس، اخاذی و سرکوب زندگی می‌کنند، اما کسانی که خود را رهبر سیاسی مردم می‌نامند، هنوز در خواب غفلت‌اند.»

او افزود که طالبان در این سال‌ها به‌گونه هدفمند در تلاش تضعیف اقتصادی اقوام و جریان‌های مخالف خود بوده‌اند و همزمان شبکه‌های اقتصادی وابسته به خود را تقویت کرده‌اند. به گفته او، «طالبان معادن را تاراج می‌کنند، از مردم عشر و مالیات می‌گیرند، در هر بخش از مردم پول اخاذی می‌شود و درآمدهای هنگفت به جیب این گروه می‌رود، اما مردم هر روز فقیرتر می‌شوند.»

این کنش‌گر اجتماعی هشدار داد که ادامه این وضعیت می‌تواند جامعه را به مرحله‌ای برساند که دیگر توان هرگونه مقاومت از میان برود. او گفت: «طالبان خوب می‌فهمند که اگر مردم از نظر اقتصادی نابود شوند، دیگر توان قیام نخواهند داشت. این گروه تلاش می‌کند مردم را به مرده‌های متحرک تبدیل کند؛ مردمی که حتی رمق خزیدن هم نداشته باشند.»

وی در ادامه با اشاره به وضعیت رهبران سیاسی مخالف طالبان گفت: «اشتباه بزرگ رهبران این است که هنوز منتظر پروژه، پول و چراغ سبز کشورهای خارجی‌اند. اگر واقعاً اراده وجود داشته باشد، هر رهبر می‌تواند بخشی از دارایی و سرمایه خود را برای ایجاد و تمویل جبهات مقاومت مصرف کند تا مردم دوباره امید و روحیه بگیرند.»

او در بخشی از سخنانش به سفر اخیر خود به ولایت جوزجان اشاره کرده و گفته است که از قصر مربوط به عبدالرشید دوستم که اکنون تحت کنترل طالبان قرار دارد، بازدید کرده است.
به گفته او: «وقتی وارد قصر شدم، واقعاً دلم خون شد. به من گفتند که فقط بعضی قالین‌های آن بیش از ۶۰ هزار دالر ارزش دارد و چندین قالین گران‌قیمت در آن قصر وجود دارد. همان‌جا با خود فکر کردم که تنها پول همین قالین‌ها می‌توانست هزینه یک‌سال یک جبهه جنگی علیه طالبان را تأمین کند؛ اما امروز همه این امکانات یا در اختیار طالبان قرار گرفته یا بدون استفاده مانده است.»

این کنش‌گر اجتماعی تأکید کرد که مردم افغانستان هنوز آمادگی حمایت از هر حرکت واقعی ضدطالبانی را دارند، اما رهبران باید از حالت انتظار و انفعال خارج شوند. او گفت: «کارد به استخوان مردم رسیده است. اگر یک ولایت از دست طالبان خارج شود، همان عواید و امکانات می‌تواند به بودجه جنگی مخالفان تبدیل شود. مردم مستقیم یا غیرمستقیم حمایت خواهند کرد، اما نخست باید اراده‌ای برای ایستادگی وجود داشته باشد.»

او همچنین طالبان را متهم کرد که این گروه علاوه بر سرکوب امنیتی، جنگ تبلیغاتی گسترده‌ای را نیز به راه انداخته است. به گفته او، طالبان با استخدام افراد در شبکه‌های اجتماعی و پرداخت پول به کاربران، تلاش می‌کنند چهره‌ای عادی و مشروع از حکومت خود ارائه دهند.

این کنش‌گر اجتماعی افزود: «طالبان از میان اقوام مختلف افرادی را استخدام کرده‌اند تا در برابر چند قِران از این گروه دفاع کنند و افکار عمومی را مدیریت نمایند. این گروه فقط با اسلحه حکومت نمی‌کند؛ آنها با تبلیغات، ترس، فقر و شکستن غرور مردم حکومت می‌کنند.»

او در پایان هشدار داد که اگر وضعیت کنونی ادامه یابد و رهبران مخالف طالبان همچنان در بی‌تحرکی باقی بمانند، ممکن است افغانستان وارد مرحله‌ای شود که دیگر هیچ ظرفیت اجتماعی و روحیه‌ای برای مقاومت باقی نماند؛ وضعیتی که به گفته او، می‌تواند حاکمیت طالبان را طولانی‌تر و آینده کشور را با بحران عمیق‌تری روبه‌رو سازد. 

شاهین‌ علیزاده-خبرگزاری جمهور