همزمان با گسترش ناامنی، قتلهای هدفمند و سرقتهای مسلحانه در نقاط مختلف کشور، نگرانیها از فروپاشی ساختار امنیتی طالبان به شدت افزایش یافته است.
به گزارش خبرگزاری جمهور؛ تنها در یک هفته اخیر، چندین رویداد خونین در کابل، هرات، بامیان، جوزجان، دایکندی، بادغیس و ولایتهای شمالی رخ داده که نشان میدهد افغانستان زیر اداره طالبان بیش از هر زمان دیگر به سمت بیثباتی و ناامنی سوق داده شده است.
در تازهترین مورد، منابع در کابل به رسانهها گفتهاند که یک جوان امروز جمعه، ۲۵ ثور، در منطقه باغ بالا از سوی مهاجمان ناشناس به گونه فجیع کشته شده است. به گفته منابع، مهاجمان پس از سربریدن این جوان، موتر او را نیز با خود بردهاند.
این رویداد در حالی رخ میدهد که طی روزهای گذشته، پیدا شدن جسد سلاخیشده دو دختر جوان در کوههای کابل و نیز سربریدن یک کودک خردسال در ولایت کنر، افکار عمومی را به شدت تکان داده است.
همچنین هفته گذشته نیز جسد یک داکتر جوان در مرکز ولایت بامیان پیدا شد؛ منابع محلی گفتهاند که این داکتر با ضربات چاقو به قتل رسیده بود. این رویداد واکنش گسترده باشندگان بامیان را در پی داشت و نگرانیها از افزایش قتلهای مرموز در ولایتهای مرکزی را بیشتر کرده است.
از سوی دیگر، منابع محلی در ولایت جوزجان میگویند که افراد مسلح با معرفی خود به عنوان طالبان، به خانه یک کارمند شرکت تانک تیل در شهر شبرغان یورش بردهاند. به گفته آنان، پس از ورود مهاجمان، درگیری مسلحانه در داخل خانه آغاز شده که در نتیجه آن یک مادر و دخترش کشته شدهاند.
منابع افزودهاند که سه کودک نیز در این رویداد زخمی شدهاند که یکی از آنان هنگام انتقال به شفاخانه جان باخته است. تاکنون هیچ فرد یا گروهی مسئولیت این حمله را نپذیرفته و طالبان نیز در این مورد سکوت اختیار کردهاند.
در ولایتهای دایکندی و بادغیس نیز در هفته گذشته رویدادهای مشابهی ثبت شده است. باشندگان این مناطق میگویند که در ماههای اخیر کمتر ولایتی در کشور بوده که شاهد سرقتهای مسلحانه، قتلهای مرموز و ترور افراد نبوده باشد.
یافتههای میدانی خبرگزاری جمهور نشان میدهد که بخش قابل توجهی از سرقتهای مسلحانه توسط افراد مجهز با لباس جنگجویان طالبان صورت گرفته است. شهروندان میگویند مهاجمان در بسیاری موارد به سلاحهای پیشرفته دسترسی داشته و بدون هراس از پیگرد، دست به قتل، دزدی و آدمربایی میزنند.
همچنین در اکثر پروندههای قتلهای هدفمند، عاملان شناسایی نشده و هیچ روند شفاف قضایی برای پیگیری این جنایتها وجود ندارد؛ مسئلهای که نگرانیها درباره نفوذ عناصر مسلح غیرمسئول در بدنه طالبان را افزایش داده است.
آگاهان مسائل امنیتی، وضعیت کنونی را نتیجه مستقیم ساختار نامنظم و فاقد نظم حقوقی طالبان میدانند. به باور آنان، بسیاری از جنگجویانی که در چهار سال گذشته جذب بدنه طالبان شدهاند، فاقد آموزش حرفهای، تعهد قانونی و مسئولیتپذیری بوده و با ذهنیت جنگی و قبیلهای وارد ساختار قدرت شدهاند.
یک منبع آگاه که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، به خبرگزاری جمهور گفت که طی ماههای گذشته با دستکم بیش از ۳۰ جنگجوی طالبان گفتگو داشته است. به گفته وی، بسیاری از جنگجویان از ثروتاندوزی و زندگی اشرافی فرماندهان و مقامهای طالبان سخن گفته و با حسرت از تفاوت زندگی رهبران و نیروهای عادی یاد کردهاند.
این منبع افزود: «وقتی یک مجاهد میبیند که رهبرانش با استفاده از قدرت به ثروت و امکانات گسترده رسیدهاند، طبیعی است که او نیز برای رسیدن به پول و نفوذ، راه خشونت، زورگیری و جنایت را انتخاب کند.»
آگاهان همچنین معتقدند که غرور ناشی از تصور «فتح نظامی» و برتریطلبی قومی در میان بخشی از جنگجویان طالبان، نقش مهمی در افزایش خشونتها و جنایتهای هدفمند داشته است. به گفته آنان، دهها مورد قتل و سرکوب در مناطق مرکزی کشور رخ داده که با وجود شناخته بودن عاملان، هیچ برخورد جدی با آنان صورت نگرفته است.
در کنار این موارد، خرید و فروش آزادانه سلاح در میان فرماندهان و جنگجویان طالبان، نبود یونیفورم و ساختار منظم امنیتی، و فقدان نظام پاسخگو، افغانستان را به محیطی ناامن و بیقانون تبدیل کرده است؛ وضعیتی که به باور بسیاری از شهروندان، زمینه را برای رشد جنایت، زورگویی و گسترش ترس در جامعه فراهم کرده است.