آگاهان محیط‌زیستی و صحی می‌گویند رعایت نظافت، حفظ پاکیزگی کوچه‌ها و احترام به محیط عمومی، از مهم‌ترین نشانه‌های فرهنگ سالم انسانی و زندگی متمدنانه به شمار می‌رود. به گفته آنان، جامعه‌ای که در آن مردم به پاکی محیط، ادب اجتماعی و مسئولیت‌پذیری اهمیت بدهند، از سلامت بهتر، آرامش روانی بیشتر و روابط انسانی سالم‌تر برخوردار خواهد بود.

این آگاهان تأکید می‌کنند که فرهنگ شهرنشینی تنها به ساخت جاده و ساختمان محدود نمی‌شود؛ بلکه رفتار شهروندان، نحوه برخورد با محیط زیست و احترام به حقوق دیگران، پایه‌های اصلی یک جامعه پیشرفته را تشکیل می‌دهد. آنان می‌افزایند که آموزش نظم، پاکیزگی و احترام به محیط باید از خانواده و مکتب آغاز شود تا نسل آینده با معیارهای درست انسانی رشد کند.

با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که در سایه بی‌توجهی طالبان به مدیریت شهری و ضعف برنامه‌های فرهنگی و خدماتی، بسیاری از شهرها با افزایش آلودگی، بی‌نظمی و کاهش فرهنگ مسئولیت‌پذیری اجتماعی روبه‌رو شده‌اند.

به گفته آنان، نبود رسیدگی مؤثر به وضعیت زباله‌ها، جوی‌های آلوده و معابر عمومی، نه تنها سلامت مردم را تهدید می‌کند؛ بلکه چهره فرهنگی و اجتماعی شهرها را نیز آسیب‌پذیر ساخته است. کارشناسان صحی هشدار می‌دهند که ادامه این وضعیت می‌تواند زمینه گسترش بیماری‌های ساری و مشکلات صحی را فراهم کند.

در همین حال، فعالان فرهنگی باور دارند که بی‌تفاوتی در برابر پاکیزگی محیط و نظم اجتماعی، به تدریج ارزش‌های انسانی و فرهنگ شهرنشینی را تضعیف می‌کند. آنان می‌گویند جامعه‌ای که در آن احترام به محیط عمومی و حس مسئولیت‌پذیری کاهش یابد، به سوی آشفتگی فرهنگی و اجتماعی حرکت خواهد کرد.

این آگاهان از شهروندان خواسته‌اند تا با وجود کم‌کاری نهادهای حاکم، در حفظ نظافت، رعایت ادب اجتماعی و پاسداری از فرهنگ انسانی نقش فعال‌تری ایفا کنند تا از گسترش بحران فرهنگی و صحی در شهرها جلوگیری شود.