​ خبرگزاری جمهور-بامیان 
جاده ترانزیتی بامیان-یکه‌ولنگ به طول ۸۹ کیلومتر که با هزینه ۶۹ میلیون دالر از بودجه بانک انکشاف آسیایی (ADB) به عنوان یکی از بزرگ‌ترین پروژه زیربنایی در زمان نظام جمهوریت اعمار شده بود، اکنون در آستانه نابودی کامل قرار گرفته است. 

گزارش‌ها و اسناد به‌دست‌آمده نشان می‌دهند که در پی بی‌توجهی، عبور موترهای سنگین باربری و فساد گسترده میان مقامات محلی طالبان، بیش از ۸۵ درصد این شاهراه حیاتی تخریب شده است.

​این جاده با عرض ۷ متر و ۳ متر سرک حاشیه‌ای، مرکز بامیان را به ولسوالی یکه‌ولنگ متصل می‌کند و در مسیر آن ۱۰۹ پلچک و دو پل بزرگ به طول‌های ۱۰۰ و ۷۵ متر اعمار شده بود. کار ساخت این پروژه زیربنایی در سال ۱۳۸۹ خورشیدی آغاز و در سال ۱۳۹۱ به بهره‌برداری سپرده شد. 

این مسیر در طول ۱۰ سال حکومت جمهوریت، به دلیل نظارت جدی مسوولان و صیانت از امور جاده‌سازی، هیچ‌گونه آسیب جدی ندیده بود؛ اما در جریان نزدیک به پنج سال سلطه طالبان، بخاطر غارتگری و چپاول معادن توسط طالبان و انتقال مواد معدنی توسط کامیونهای سنگین، رو به ویرانی مفرط نهاده است.

​یکی از کارشناسان سرک‌سازی در گفتگو با خبرگزاری جمهور هشدار داد که اگر وضعیت به همین منوال ادامه یابد، این جاده ۸۹ کیلومتری بیشتر از یک سال دیگر دوام نخواهد آورد. به گفته او، به دلیل عبور و مرور مداوم موترهای باربری با تناژ بسیار بالا، اسفالت جاده دچار ترک‌خوردگی‌های عمیق شده است. این ترک‌ها آب ناشی از برف و باران را به لایه‌های زیرین هدایت می‌کنند که در کوتاه‌مدت موجب نشست کامل و از بین رفتن اساس و شالوده جاده خواهد شد.
​
پس از روی کار آمدن حکومت طالبان، مسیر کابل-بامیان به یکی از اصلی‌ترین شاهراه‌های ترانزیتی برای انتقال زغال‌سنگ ولسوالی‌های بلخاب و دره‌صوف به سمت کابل تبدیل شد؛ به طوری که روزانه هزاران موتر با بارهای سنگین و غیرمجاز از این مسیر و حتی از ساحه باستانی و حفاظتی بت‌های بودا عبور می‌کنند. 

افزون بر این، در دو سال اخیر ترانزیت معادن یکه‌ولنگ نیز به این بار سنگین افزوده شده و نه تنها جاده بامیان-یکه‌ولنگ، بلکه شاهراه کابل-بامیان را نیز به شدت تخریب کرده است.
​
یک منبع آگاه به خبرگزاری جمهور گفت که موترهای حامل زغال‌سنگ بلخاب با تناژ غیرمعمول و بسیار سنگین در یکی دو سال اول حکومت طالبان به شدت از این مسیر عبور می‌کردند. پس از بلند شدن سروصداها و اعتراضات نسبت به تخریب جاده، رانندگان شگرد خود را تغییر دادند؛ به این صورت که موترها را در بلخاب بیش از حد مجاز بارگیری کرده و پس از طی مسیر، در ساحه "قرغنه‌تو" بار اضافه را به موترهای جداگانه منتقل می‌کردند. این منبع صریحاً تاکید کرد که رئیس فواید عامه طالبان در بامیان در این پروسه نقش داشته و با دریافت رشوت از موترداران، چشمان خود را به روی این تخلفات آشکار بسته است.
​
ابعاد بحران این جاده منحصراً به عبور موترهای سنگین محدود نمی‌شود، بلکه پای فساد مالی و حیف‌ومیل بودجه عامه توسط مقامات ارشد طالبان نیز در میان است. یک منبع موثق از وزارت فواید عامه طالبان به خبرگزاری جمهور افشا کرد که این اداره مبلغ ۱۶ میلیون و ۳۰۰ هزار افغانی را برای ترمیم و بازسازی این جاده اختصاص داده بود، اما این بودجه هرگز در مسیر اصلی خود مصرف نشد.
​
به گفته این منبع، رئیس فواید عامه بامیان تنها چند کیلومتر محدود از این سرک را به شکل سمبولیک خط‌اندازی و رنگ‌آمیزی کرد و مابقی این بودجه هنگفت را با همکاری مولوی عبدالله سرحدی، والی پیشین بامیان، حیف‌ومیل نمود. گزارش‌ها رسانده است که این مقامات مفسد قرار است با پول سرقت‌شده از بودجه ترمیم جاده، برای خود در ساحه تپه جلال عمارتهای مجلل بسازند.
​
با توجه به وضعیت اضطراری پیش‌آمده و عدم تعهد ادارات مسوول طالبان برای حفظ این سرمایه ۶۹ میلیون دالری، شاهراه ترانزیتی بامیان-یکه‌ولنگ آخرین نفس‌های خود را می‌کشد؛ مساله‌ای که در صورت فروپاشی کامل، ارتباط مواصلاتی هزاران تن از ساکنان مناطق مرکزی افغانستان را قطع و اقتصاد محلی را با فلج کامل روبه‌رو خواهد کرد.