بامیان، خبرگزاری جمهور
منابع محلی در ولایت بامیان از آغاز روند غصب گسترده و توأم با خشونت زمینها و ملکیتهای باشندگان محل در ساحه «سرآسیاب» واقع در عقب بازار غلغله خبر میدهند. براساس این گزارش، زورمندان محلی با استفاده از نفوذ و حمایت مستقیم جنگجویان طالبان، از دو روز به اینسو روند تصرف اجباری این جایدادها را آغاز کردهاند.
به گزارش خبرگزاری جمهور، این اقدام با خشونت علیه فعالان اقتصادی و زنان همراه بوده است. منابع میگویند روز گذشته، جنگجویان طالبان یک زن کارآفرین را در این ساحه مورد لتوکوب قرار داده، او را از محل کارش اخراج و کارگاه صنایع دستیاش را به اجبار تخلیه کردهاند. گفتنی است که در این منطقه، مراکز مهمی چون شرکت صنایع دستی زنان، کارخانه ذوب پلاستیک، یک باشگاه و میدان ورزشی بامیان موقعیت دارند.
ریشههای حقوقی؛ از استملاک میدان هوایی تا ابطال اسناد شرعی
منابع آگاه در تشریح پیشینه این زمینها به خبرگزاری جمهور گفتند: «این مناطق در گذشته ملکیت ریاست زراعت بامیان و جزء آبریزههای دریا بوده است. حکومت گذشته (جمهوریت)، این زمینها را در بدل استملاک زمینهای زراعتی باشندگان روستای "سرآسیاب" که برای ساخت و توسعه میدان هوایی بامیان تصرف شده بود، به عنوان زمین تعویضی به مردم واگذار کرد.»
مردم محل و مالکان فعلی، دارای اسناد رسمی و قبالههای شرعی معتبر صادر شده از سوی شهرداری حکومت قبلی هستند. با این حال، زورمندان محلی با اتکا به نفوذ خود در بدنه اداره طالبان، ادعای مالکیت این زمینها را مطرح کردهاند. به گفته منابع، دوسیه این دعوا به دادگاه طالبان در بامیان ارجاع شده و قاضیهای این گروه، اسناد رسمی حکومت پیشین را باطل اعلام کردهاند.
ابعاد غصب؛ از دفاتر حزبی تا استادیوم ورزشی بامیان
اطلاعات رسیده به خبرگزاری جمهور نشان میدهد که مساحت زمینهای مورد ادعا به دهها جریب میرسد. این ساحه وسیع از دفتر سابق سازمان نصر (حزب وحدت اسلامی به رهبری کریم خلیلی) در سر بازار بامیان آغاز شده و تا هتل «نوربندقلا» را در بر میگیرد.
گزارشها حاکی است که در گام نخست، چندین جریب از این زمینها در حال واگذاری به زورمندان است و قرار است میدان سبز فوتبال بامیان نیز به آنان سپرده شود. همزمان، موج جدیدی از دعاوی حقوقی علیه ملکیتهای مردم در قلب بازار بامیان، از جمله در «کوچه شفاخانه»، کوچه ترکاری، هتل و سرای «مامانجف» نیز به جریان افتاده است.
تناقض در ادعاها
تاکنون ابعاد واقعی این دعوای حقوقی که اکنون به تصرف زورمندانه بدل شده، کاملاً روشن نیست. کسانیکه با پشتوانه نظامی طالبان در حال تصرف این ملکیتها هستند، مدعیاند که کریم خلیلی، معاون سابق ریاستجمهوری افغانستان در زمان قدرت خود، این زمینها را به افراد دیگری واگذار کرده بود. در مقابل، مالکان تصرفکننده با رد این ادعا، اسناد دولتی خود را نشان میدهند که ثابت میکند این جایدادها، بدلِ عادلانه زمینهای زراعتی آنان است که غرض ساخت میدان هوایی از آنها گرفته شده بود.
پیشینه میدان هوایی بامیان
میدان هوایی بامیان که ریشه این جابجایی جنجالی ملکیتها به آن بازمیگردد، نخستین بار در سال ۱۳۴۷ خورشیدی احداث شد. روند بازسازی اساسی و معیاری سازی این فرودگاه در سال ۲۰۱۲ آغاز و در نوامبر ۲۰۱۴ میلادی به پایان رسید.
این پروژه بزرگ زیرساختی شامل آسفالت باند (رنوی) به طول ۲۲۰۰ متر و عرض ۳۰ متر، ساخت اپرون (پارکینگ هواپیما) در ابعاد ۱۲۵ در ۷۵ متر، ایجاد ترمینال مجهز جدید با مساحت ۶۷۵ متر مربع، تأسیسات آتشنشانی، دیوار امنیتی و فنس محافظتی به ارتفاع ۲ متر، چاه عمیق، سیستم آبرسانی و پارکینگ وسایط نقلیه بوده است؛ پروژهای حیاتی که زیربنای آن با مصادره زمینهای زراعتی مردم سرآسیاب و اعطای قبالههای تعویضیِ (اکنون باطلشده) عقب بازار، تهدابگذاری شده بود.