د نړۍ په یو له زړو ښارونو کې د سرو زرو د استخراج لپاره د طالبانو او چین همکاري

په داسې حال کې چې افغانستان د طالبانو په واکمنۍ کې د اقتصادي بحران او اداري سقوط سره مخ دی، د تخار ولایت سیمه ییزو سرچینو جمهور خبري اژانس سره په یوه مرکه کې د طلا د استخراج لپاره د آی خانم په لرغوني ښار کې د غیرقانوني کیندنو د پیل خبر ورکړ؛ هغه کیندنې چې د سرچینو په وینا، د چینایي انجینرانو لخوا د سیمه ییزو طالبانو چارواکو په همکارۍ ترسره کیږي.

د دې سرچینو په وینا، په تخار کې د طالبانو د معلوماتو او کلتور مشر "ذبیح الله انصاري" او د مخدره توکو د قاچاق او غیرقانوني کانونو په برخه کې د ډلې یو له اغیزمنو شخصیتونو څخه "بشر نورزي"، د چینایي شرکتونو سره د همغږۍ اصلي محور دي. د طالبانو په جوړښت کې د خپل نفوذ په کارولو سره، دوی د چینایي تخنیکي ټیمونو لپاره لاره هواره کړې چې د "قلعه حصار" او آی خانم شاوخوا سیمو کې فعالیت وکړي.

ځايي سرچینې جمهور خبري آژانس ته وايي چې کیندنې نه یوازې غیرقانوني دي، بلکې د هیواد په یو له خورا حساسو لرغونو ځایونو کې هم ترسره کیږي، چې دمخه د یونیسکو د نړیوال میراث په لیست کې شامل دي او د یوناني او هندي تمدنونو یو له لویو خزانو څخه ګڼل کیږي.

د ځایی خلکو او کلتوري کارپوهانو د قوي اندیښنو سره سره، طالبانو د هر ډول ځوابونو څخه ډډه کړې ده. په تخار کې سیمه ایزو چارواکو پوښتنې د طالبانو د کانونو وزارت او د اطلاعاتو او کلتور وزارت ته راجع کړې دي - یو اقدام چې څارونکي باور لري د غیرقانوني کانونو د دوام لپاره شنه څراغ دی.

شنونکي په دې باور دي چې د چینایي شرکتونو سره د طالبانو همکاري د یوې پراخې پالیسۍ برخه ده چې موخه یې د طالبانو د رژیم لپاره د سیاسي او مالي ملاتړ په بدل کې د افغانستان طبیعي سرچینې پلورل دي. پدې پټ تړون کې، د هیواد تاریخ او کلتوري میراث د ګټې اخیستنې او لنډمهاله ګټو لپاره قرباني کیږي.

د آی خانم لرغونی ښار، چې له 2,300 کلونو څخه ډیر زوړ دی، یو وخت د یوناني-لویدیځ تمدن یو له خورا ځلیدونکو مرکزونو څخه و. مګر نن ورځ، د طالبانو د واکمنۍ او نړیوالې غفلت لاندې، دا د ویجاړیدو خطر سره مخ دی؛ د هغې په خاوره کې د چړې هر ګوزار د افغانستان د تاریخي حافظې بدن ته یو زخم دی.

که چوپتیا دوام ومومي، آی خانم، د خراسان تمدن دا زیور، ممکن د لسګونو نورو تاریخي ځایونو برخلیک سره مخ شي چې په تیرو دوو لسیزو کې لوټ شوي دي - او هغه څه چې پاتې دي یوازې د تاریخ ایرې او د هغه تمدن هیر شوی حافظه ده چې یو وخت د دې ځمکې د ویاړ سمبول و.