هند و طالبان علیه پاکستان متحد شده‌اند؟

نماینده پاکستان در سازمان ملل می‌گوید اسلام‌آباد قطعنامه‌ای علیه طالبان و هند به دلیل «حمایت از تروریزم» به این سازمان ارائه خواهد کرد. منیر اکرم گفت که کشورش قصد دارد حمایت هند از تروریزم را در سازمان ملل افشا کند و تلاش‌های خود را در این راستا تشدید خواهد کرد.

 

پیشتر ارتش پاکستان اعلام کرده بود که هند از طریق طالبان از تروریزم در بلوچستان حمایت می‌کند. سخنگوی ارتش این کشور گفت که افراد مسلح در حمله به قطار در بلوچستان و دیگر حملات از سلاح‌های ساخت هند و سلاح‌های باقی‌مانده در افغانستان استفاده کرده بودند.

 

این نخستین بار است که پاکستان در صدد تخریب مستقیم روابط طالبان و هند است. این در حالی است که این رویداد تا چند ماه پیش حتی قابل تصور هم نبود. آیا اتفاقی بزرگ در روابط دوطرف رخ داده که موجب نگرانی و حتی برانگیخته شدن خصومت پاکستان شده است؟

 

در نشست اخیر شورای امنیت در حالی که تقریباً تمام اعضا از جمله پاکستان درباره رشد تروریزم فرامرزی در افغانستان تحت سلطه طالبان هشدار می‌دادند و ابراز نگرانی می‌کردند، هند از توسعه روابط خود با طالبان دفاع و برخلاف گذشته اعلام کرد که نه تنها به کمک‌های بشردوستانه به مردم افغانستان ادامه می‌دهد؛ بلکه در آینده نزدیک، شماری از پروژه‌های توسعه‌ای را نیز در افغانستان کلید خواهد زد.

 

هندی‌ها همچنین عملاً کنترل سفارت افغانستان در دهلی نو را به دیپلمات‌های طالبان واگذار کرده‌اند؛ اگرچه در ظاهر امر تلاش می‌کند تا همچنان مشروعیت و رسمیت نظام جمهوری را حفظ کنند و از به رسمیت شناختن رژیم طالبان خودداری ورزند.

 

اگرچه با استمرار سلطه رژیم طالبان بر افغانستان، ترمیم روابط آنها با هند دور از انتظار نبود؛ اما اینکه روزی هند جایگاه پاکستان را در روابط خارجی طالبان بگیرد هیچگاه تصور نمی‌شد. 

 

دست کم بر بنیاد آنچه پاکستانی‌ها ادعا می‌کنند اکنون روابط طالبان و هند نه تنها در حوزه سیاسی و اقتصادی در حال گسترش است؛ بلکه هندی‌ها روی پروژه‌های پیشین پاکستان در حوزه حمایت از تروریزم منطقه‌ای نیز سرمایه‌گذاری کرده‌اند تا به این ترتیب، بحران امنیتی در داخل قلمرو پاکستان را بیش از پیش تشدید کنند.

 

حمله تروریستی اخیر بر قطار جعفر اکسپرس در ایالت بلوچستان پاکستان صرفاً یک رویداد امنیتی معمول در یک کشور بحران زده نبود؛ بلکه به باور بسیاری از کارشناسان، پرده از ابعاد امنیتی تروریزم منطقه‌ای در حال رشد برداشت؛ تروریزمی که پاکستانی‌ها می‌گویند ریشه در همکاری‌های طالبان و هند دارد.

 

اگر ادعای پاکستانی‌ها درست باشد معادله‌ای که سال‌ها میان طالبان به پاکستان جریان داشت اکنون به مثابه متخاصم پاکستان یعنی هند منتقل شده و هندی‌ها با حمایت از طالبان و تروریزم در پی ناامن کردن پاکستان هستند.

 

در این میان اما این نکته را نیز نباید فراموش کرد که تنش‌های خواسته یا ناخواسته پاکستان با طالبان زمینه را برای نفوذ هند در افغانستان تحت سلطه گروه فراهم کرده است.

 

از جانب دیگر حتی پیش از اینکه روابط طالبان با هند ترمیم شود، ادعاهای فراوانی درباره حمایت احتمالی هند از گروه‌های تروریستی ضد پاکستانی وجود داشت. این ادعاها به ویژه درباره جدایی طلبان بلوچ که رهبران و فرماندهان آنها عمدتاً در افغانستان حضور داشتند و از حمایت مستقیم دولت مورد حمایت آمریکا برخوردار بودند همواره مطرح بوده است.

 

پاکستان باید این واقعیت را به خوبی درمی یافت که هر رژیمی که در کابل دوست اسلام آباد نباشد به طور خودکار دوست دهلی خواهد بود و این حتی درباره رژیم طالبان که با حمایت‌های بی‌ دریغ پاکستان به قدرت رسید نیز صدق می‌کند.

 

نگرانی بزرگتر این است که حتی اگر هند به راستی از طالبان و تروریست‌های متحد آن علیه پاکستان حمایت نیز نکرده باشد، کارزار تازه پاکستانی‌ها در جامعه بین‌المللی علیه هند و طالبان شاید زمینه ساز همکاری‌های امنیتی و استخباراتی دوطرف به نفع تروریزم علیه پاکستان قرار بگیرد و به این ترتیب، طالبان عملاً به نیروی نیابتی هند در افغانستان و پاکستان تبدیل شوند.

 

به بیان دیگر، کارزار سیاسی پاکستان برای آنچه اسلام آباد افشاگری نقش هند در حمایت از تروریزم ضد پاکستانی در افغانستان تحت سلطه طالبان می‌خواند این امکان را نیز دارد که طالبان را به همان میزان که از پاکستان دورتر می‌کند به هند نزدیک‌تر کند. در صورت وقوع رویداد، تلاش مذبوحانه پاکستانی‌ها برای تخریب روابط طالبان و هند، نتیجه عکس خواهد داد و در صورتی که ادعای حمایت هندی‌ها از تروریزم ضد پاکستانی درست باشد، این امکان نیز وجود خواهد داشت که به دنبال این اقدام، حملات تروریستی و رویدادهای امنیتی در پاکستان تشدید شود.

 

محمدرضا امینی - جمهور