از قندوز تا کابل؛ ارتش انتحاری داعش فعال شد؟

یوناما در بیانیه‌ای حملات انتحاری کابل و قندوز را محکوم و بر اهمیت تامین امنیت مردم افغانستان تاکید کرده است. این نهاد خواستار حفاظت از شهروندان شده و ادامه خشونت در افغانستان را غیرقابل قبول دانسته است.

 

یوناما همچنین هشدار داده که ادامه خشونت‌ها صلح و ثبات افغانستان را تهدید می‌کند و خواستار اقدامات جدی برای جلوگیری از چنین حملاتی شده است.

 

روز پنج‌شنبه یک مهاجم انتحاری به وزارت شهرسازی طالبان حمله کرد که بر اثر آن معین این وزارت زخمی شده است.

 

در فاصله دو روز، دو حمله انتحاری در قندوز و کابل، جنگجویان و مقامات طالبان را هدف گرفت. به احتمال قوی حمله کابل نیز کار داعش است؛ حمله‌ای که اگرچه طالبان تلاش می‌کنند آن را کم اهمیت جلوه دهند و با اعلام اینکه مهاجم انتحاری قبل از رسیدن به هدف از سوی نیروهای امنیتی این رژیم کشته شده، خود را همچنان مسلط بر اوضاع وانمود می کنند؛ اما وقوع این رویدادها همانگونه که در بیانیه یوناما نیز مورد تاکید قرار گرفته حکایت از وضعیتی شکننده و به شدت نگران کننده در حوزه امنیت و ثبات افغانستان دارد.

 

وضعیت به گونه‌ای است که حتی توجیهات و تلاش‌های مذبوحانه طالبان برای پنهان کردن واقعیت نیز دیگر تاثیرگذار نیست؛ زیرا صدای انتحاری‌های داعش بلندتر از تبلیغات طالبان است.

 

بنابراین همانگونه که در واکنش دفتر نمایندگی سازمان ملل متحد در کابل هم مورد تاکید قرار گرفته، طالبان به جای توجیه ناامنی‌های رو به گسترش و قدرت‌گیری چشمگیر داعش در افغانستان باید روی تلاش‌ها برای ایجاد یک جبهه فراگیر ضد تروریستی در منطقه و اقدامات ملموس و مشخص برای مهار گروه‌های تروریستی فراملیتی فعال در افغانستان تمرکز کنند.

 

آنچه بر دامنه نگرانی‌ها درباره وضعیت امنیتی و چشم انداز ثبات در افغانستان می‌افزاید این است که ارتش انتحاری‌های داعش، مرز و محدودیت نمی‌شناسد. آنها در عمیق‌ترین لایه‌های قدرت طالبان نفوذ می‌کنند و اهداف خود را به آسانی نشانه می‌روند بدون آنکه هیچ مانعی در مسیرشان قرار داشته باشد.

 

ترور بحث برانگیز خلیل الرحمان حقانی؛ سرپرست وزارت مهاجرین طالبان یک نمونه آشکار در این زمینه است. اگر فرض کنیم که او را نیز داعش به قتل رسانده، رخنه یک عامل انتحاری داعش به درون یک وزارتخانه فوق امنیتی طالبان و کشتن وزیری که همیشه با خود اسلحه حمل می‌کرد یک اقدام ساده و معمولی نبود، شکستی بزرگ برای طالبان بود که به دنبال آن هرگز هیچ مقام طالب نباید مدعی تامین امنیت و سرکوب داعش در افغانستان شود.

 

البته لازم به ذکر نیست که ترور خلیل الرحمان حقانی، ابعاد و زوایای دیگری نیز دارد که هنوز به خوبی رمزگشایی نشده و شاید هیچگاه آنگونه که انتظار می‌رود از آن راززدایی نشود؛ اما همانگونه که در بالا نیز اشاره شد فرضیه شایع در حال حاضر این است که او را داعش به قتل رسانده است؛ بنابراین طالبان باید بپذیرند که داعش در افغانستان قدرتمندتر از آن است که آنان وانمود می‌کنند.

 

حملات اخیر در قندوز و کابل نیز نشان داد که ارتش انتحاری‌های داعش به سادگی مرزهای امنیتی طالبان را در می‌نوردد و اهداف تعیین شده خود را طبق برنامه، آماج قرار می‌دهد. این به معنای آن است که طالبان با دشمنی بزرگ، بی‌رحم، پنهانکار و قدرتمند مواجه هستند که از قضا از همان تاکتیک‌هایی استفاده می‌کند که خود طالبان ابداع کرده‌اند و این امر مواجهه با چنین دشمنی را برای طالبان به مراتب سخت‌تر می‌کند.

 

نگرانی بزرگتر این است که انتحاری‌های اخیر ریشه در یک پروژه بزرگ امنیتی خارجی جای داشته باشد؛ پروژه‌ای که از حمایت امریکا و برخی از متحدان و رژیم‌های سرسپرده آن در منطقه به منظور اجرای یک سناریوی تازه ناامنی‌های مداوم در افغانستان و منطقه طراحی و اجرا می‌شود. 

 

نشست اخیر شورای امنیت سازمان ملل متحد و موضع‌گیری‌ها و ابراز نظرهای اعضای دائم این شورا درباره قدرت‌گیری گروه تروریستی داعش خراسان و دسترسی آن به تسلیحات و تجهیزات باقیمانده از نیروهای امریکایی در افغانستان، این واقعیت را مورد تاکید قرار داد که پروژه داعش دوباره استارت خورده و افغانستان باید خود را برای یک سناریوی تروریستی مهیب و مرگبار دیگر آماده کند؛ سناریویی که شاید انتحاری‌های اخیر در قندوز و کابل نخستین نشانه‌ها از آغاز رسمی آن باشد.

 

بنابراین طالبان به جز تلاش‌های مذبوحانه برای پنهانکاری و توجیه و راه‌اندازی یک کارزار تبلیغاتی دروغین و ریاکارانه رسانه‌ای برای اینکه خود را همچنان مسلط بر اوضاع وانمود کنند، کارهای بزرگتری باید انجام دهند که یکی از آنها استفاده از تجربه و توانمندی‌ کشورهای قربانی تروریزم داعش و تلاش برای شکل دادن یک ائتلاف منطقه‌ای برای نابودی هسته‌های رو به رشد تروریزم در افغانستان و منطقه است.

 

عبدالمتین فرهمند - جمهور